ကိုရဲရင့္သစၥာသို႔ ျပန္ၾကားခ်က္ အပိုင္း(၁)

by Myat Thein Tun on Monday, June 25, 2012 at 5:50pm ·

                      
 ကိုရဲရင့္သစၥာေရ ကၽြန္ေတာ္ေမးထားတာကို တကူးတ  ကႏုတ္နဲ႔ ေျဖၾကားေပးတဲ့အတြက္ ေက်းဇူးအထူးတင္ပါတယ္။ အဲဒီႏုတ္ေအာက္မွာ ကြန္မန္႔ေပးလို႔ မရတဲ့အတြက္ ဒီမွာပဲ ေရးလိုက္ပါတယ္။ ကိုရဲရင့္သစၥာရဲ့ ေျဖၾကားမႈအရ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္းက အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္ ကမန္တိုင္းရင္းသားေတြနဲ႔ ရင္းရင္းႏွီးႏွီးရွိခဲ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ကမန္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး အစ္ကို႔ရဲ့အျမင္နဲ႔ ကၽြန္ေတာ့္အျမင္ ထပ္တူက်ပါတယ္။ ကမန္ဟာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ရခိုင္လူမ်ိဳးစု၀င္၊ ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံရဲ့ တိုင္းရင္းသားတစ္မ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္။ သူတို႔ဟာ ကိုးကြယ္ယံုၾကည္မႈကလြဲရင္ ဘာသာစကား၊လူေနမႈစရိုက္က ရခိုင္လူမ်ိဳးေတြနဲ႔ အတူတူပါပဲ။ ဒါေပမယ့္ ရိုဟင္ဂ်ာအေၾကာင္းနဲ႔ ပတ္သက္ျပီးေတာ့ အစ္ကိုေျပာသြားတဲ့ အထဲမွာေတာ့ စာေတြ႕ေတြကို ကိုးကားသြားတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ သူတို႔ရဲ့ ဘာသာစကား၊ လူေနမႈစရိုက္ဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံကက်န္တဲ့ တိုင္းရင္းသားေတြနဲ႔ ေတာ္ေတာ္ေလးကို ကြာျခားပါတယ္။ ဘာသာတူခ်င္းျဖစ္တဲ့ ကမန္နဲ႔ေတာင္မတူပါဘူး။ ဒါကေတာ့ ကိုယ္ေတြ႕ပါ။
                         ေနာက္တစ္ခ်က္က ရိုဟင္ဂ်ာကို တိုင္းရင္းသားအျဖစ္ ၀န္ၾကီးခ်ဳပ္ဦးႏုက ေၾကျငာခဲ့တယ္လို႔ ေျပာသြားတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ ေမးစရာရွိလာပါျပီ။ ဘယ္လိုမ်ိဳး ေၾကျငာခဲ့ပါသလဲ။ ၀န္ၾကီးခ်ဳပ္ရံုးက ေၾကျငာခ်က္ ထုတ္ျပန္ခဲ့တာလား။ ဒါမွမဟုတ္ လႊတ္ေတာ္မွာ မဲခြဲဆံုးျဖတ္ျပီး တိုင္းရင္းသားအျဖစ္ အတည္ျပဳခဲ့တာလား။ ျမန္မာ့အသံမွာ ရိုဟင္ဂ်ာဘာသာ ထုတ္လႊင့္ခြင့္ျပဳခဲ့တယ္။ အဲဒါကိုေတာ့ျငင္းစရာမရွိပါဘူ။ ဒါေပမယ့္ အသံလႊင့္ခြင့္ျပဳတိုင္း ဌာေနတိုင္းရင္းသားျဖစ္လို႔ ဆိုတာၾကီးက်ေတာ့ သိပ္သဘာ၀မက်ဘူး ထင္ပါတယ္။ အဲလိုသာအသံလႊင့္ခြင့္ရလို႔ တိုင္းရင္းသားျဖစ္စတမ္းဆိုရင္ ဘီဘီစီျမန္မာပိုင္း ထုတ္လႊင့္ခြင့္ေပးထားတဲ့ ျဗိတိန္ကလည္း ျမန္မာက ေတာင္းဆိုရင္ တိုင္းရင္းသားအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳရမွာေပါ့။
                         နယ္စပ္တေလွ်ာက္ တိုင္းရင္းသားေတြ ဟိုဖက္ဒီဖက္ပ်ံ႕ႏွံ႕ေနထိုင္ၾကတယ္ဆိုတာကိုေတာ့ ကၽြန္ေတာ္သိပါတယ္။ ဥပမာ ေကာ့ေသာင္းဖက္မွာဆိုရင္ ဘုတ္ျပင္း၊မလိ၀မ္းဖက္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံသား ထိုင္းလူမ်ိဳးေတြရွိၾကတယ္။ ပသွ်ဴးေတြရွိၾကတယ္။ အိႏိၵယနယ္စပ္မွာဆိုရင္ ကသည္းေတြ၊ခ်င္းေတြ ဟိုဖက္ဒီဖက္ ရွိၾကတယ္။ ရခိုင္-ဘဂၤလားနယ္စပ္မွာဆိုရင္လည္း ရခိုင္ေတြဟိုဖက္ ဒီဖက္ရွိၾကတယ္။ ဒါေပမယ့္ ကၽြန္ေတာ့္ဗဟုသုတအရ ရိုဟင္ဂ်ာကေတာ့ အဲလိုမဟုတ္ဘူးခင္ဗ်။ ရခိုင္ေတြ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံမွာ တိုင္းရင္းသားအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳခံထားရတယ္ဆိုတာက နဂိုကတည္းက အဲဒီေနရာမွာေနတဲ့တိုင္းရင္းသားျဖစ္ေနလို႔။ ဥပမာ ဗိုလ္မင္းေတာင္ေပါ့ေလ။ ခုထိျမိဳ႔စားတစ္ေယာက္ကို ဌာေနေခါင္းေဆာင္အျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳေနဆဲပဲ။ ခုလက္ရွိတိုင္းရင္းသားအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳခံထားရတဲ့ ၀တို႔ ကိုးကန္႕တို႔ဆိုတာကလည္း တရုတ္ျပည္ကခိုး၀င္လာတာမဟုတ္ပဲ နဂိုကတည္းက ဟိုဖက္ဒီဖက္ အဲေဒသမွာေနခဲ့တဲ့ လူေတြျဖစ္တယ္လို႔ ၁၉၃၃ခုႏွစ္ထုတ္ Races Of Burma စာအုပ္မွာ မွတ္သားဖူးပါတယ္။
                         အဲစာအုပ္မွာေတာ့ ကိုလိုနီေခတ္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္းမွာ အေျခခ်ေနထိုင္လာၾကတဲ့ အိႏိၵယႏြယ္ဖြား လူမ်ိဳးေတြကို တိုင္းရင္းသားအျဖစ္ ေဖာ္ျပထားျခင္းမရွိပါဘူး။ ရိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့ နာမည္လည္း လံုး၀မပါပါဘူး။ အဲဒါေၾကာင့္ သူတို႔ေဖာ္ထုတ္ေျပာဆိုေနတဲ့ အာရပ္သေဘာၤသားေတြနဲ႔ သက္လူရိုင္းဘုရင္မလက္ထပ္ျပီး ရိုဟင္ဂ်ာလူမ်ိဳးျဖစ္ေပၚလာတာတို႔၊ ရခိုင္ျပည္မွာ ႏွစ္ေပါင္းေထာင္ခ်ီေနထိုင္ခဲ့တာတို႔ဆိုတာ ယံုတမ္းပံုျပင္ေတြျဖစ္သြားခဲ့ပါတယ္။
                         အစၥလာမ္သာသနာဟာ ေျမာက္ဦးေခတ္ကတည္းက ရခိုင္မွာရွိခဲ့တယ္လို႔ မွတ္သားဖူးတယ္။ ဘဂၤလီ၊ပထန္၊မဂို စတဲ့လူမ်ိဳးေတြလည္း အဲဒီအခ်ိန္က အ၀င္အထြက္ရွိမွာပါ။ ဒါေပမယ့္ ဗုဒၶဘာသာ သက္ဦးဆံပိုင္ဘုရင့္ႏိုင္ငံေတာ္မွာ ႏိုင္ငံျခားသား ဘာသာျခားအေျခခ်ေနထိုင္တဲ့ အေရအတြက္ဟာ အေတာ္နည္းလိမ့္မယ္လို႔ ယူဆမိပါတယ္။ အဲဒီလိုနည္းခဲ့လို႔လည္း ဘာသာေရးအေဆာက္အအံု၊ စာေပ၊ယဥ္ေက်းမႈလက္ရာေတြ အားလံုးဟာ ဗုဒၶဘာသာယဥ္ေက်းမႈေတြျဖစ္ေနတာပါ။ သမိုင္းကိုေျခရာေကာက္မယ္ဆိုရင္ မ်ားေသာအားျဖင့္ ေက်ာက္စာအေထာက္အထားလိုအပ္ပါတယ္။ ၁၉၅၀ခုႏွစ္ထိ ရိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့ အေၾကာင္းအရာပါတဲ့ ေက်ာက္စာတစ္ခ်ပ္ေတာင္ မေတြ႕ဖူးပါဘူး။ ဒီလူမ်ိဳးေတြဟာ ျဗိတိသွ်ကိုလိုနီေခတ္မွာ ရခိုင္နယ္တြင္းကို အလုပ္လုပ္ဖို႔ ၀င္လာတဲ့ အိႏိၵယ(ပါကစၥတန္၊အိႏိၵယ၊ဘဂၤလားေဒ့ရွ္)က ဘဂၤလီလူမ်ိဳးေတြျဖစ္ၾကပါတယ္။
                         ေနာက္တစ္ခုက ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ဗလီေတြကို မီးရိႈ႕ဖ်က္ဆီးခံရလို႔၊ အြန္လိုင္းေပၚမွာ အစၥလာမ္ဘာသာကို နည္းမ်ိဳးစံုနဲ႔ ပုတ္ခတ္ေစာ္ကားၾကလို႔ ရိုဟင္ဂ်ာေတြက ဒီျပႆနာကို ဘာသာေရးျပႆနာလို႔ ခံယူၾကတယ္လို႔ ကိုရဲရင့္သစၥာဆိုထားတာ ေတြ႕ပါတယ္။ ခုကၽြန္ေတာ္တို႔ျမင္ေနရ၊ၾကားေနရတဲ့ အဲဒီအျဖစ္သနစ္ေတြဟာ မ်က္ေမွာက္အက်ိဳးတရားေတြျဖစ္ျပီး အဲဒီအက်ိဳးတရားေတြျဖစ္လာဖို႔ ဘယ္လိုအျဖစ္သနစ္ေတြ အေၾကာင္းခံခဲ့သလဲဆိုတာကို ကိုရဲရင့္သစၥာ မသိေသးလို႔ ဒီလိုေျပာတာ ျဖစ္ေကာင္းျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ တကယ္ေတာ့ ဒီျဖစ္ရပ္ေတြ စတင္ျမစ္ဖ်ားခံရာကို ၾကည့္လိုက္ရင္ ဒုတိယကမၻာစစ္ကာလတုန္းက ဂ်ပန္အ၀င္၊ ျဗိတိသွ်အထြက္မွာ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း အံုလိုက္ က်င္းလိုက္ေရြ႕ေျပာင္းအေျခခ်ေနၾကတဲ့ ဘဂၤလီေတြကို အဂၤလိပ္တပ္ေတြ လက္နက္တပ္ဆင္ေပးရာကေန  လက္နက္မရွိတဲ့ ေဒသခံဌာေနတိုင္းရင္းသား ရခိုင္၊ျမိဳ၊ခမီ၊သက္၊ဒိုင္းနက္၊မရမၼာလူမ်ိဳးေတြကို ဘာသာေရးေခါင္းစဥ္တပ္ျပီး လူမ်ိဳးတုန္းသတ္ျဖတ္ဖို႔ ၾကိဳးစားခဲ့ရာကေန စတင္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီကာလတုန္းက အဲဒီေဒသမွာရွိတဲ့ ဘုန္းၾကီးေက်ာင္းေတြ၊ ေစတီ၊ဘုရားပုထိုးေတြ ဘယ္ေလာက္ေတာင္ ပ်က္စီးခဲ့ရသလဲဆိုတာ မီဒီယာဆိုတာ ဘာမွန္းမသိတဲ့ေခတ္ျဖစ္လို႔ အျပင္ကဘယ္သူမွမသိခဲ့ၾကပါဘူး။ အလႅာအရွင္ရဲ့ နာမေတာ္ကို ေအာ္ဟစ္တိုင္တည္ျပီး ရြာလံုးကၽြတ္မီးရိႈ႕၊သတ္ျဖတ္၊မုဒိန္းက်င့္ခဲ့ၾကတဲ့ ဘဂၤလီေတြရဲ့ လုပ္ရပ္ေၾကာင့္ ေဒသခံရခိုင္လူမ်ိဳးေတြရဲ့ စိတ္ထဲမွာ အလႅာဟာ နာက်ည္းစရာအမည္တစ္ခုျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီကေနစခဲ့တဲ့ ရန္ျငိဳးေတြဟာ ဒီေန႔အထိ ခါးသီးစြာတည္ရွိေနဆဲပါပဲ။ ဒီၾကားထဲမွာ အျပန္အလွန္သတ္ျဖတ္မႈေတြ အမ်ားၾကီးရွိခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ႏိုင္ငံတကာမွာေတာ့ ရိုဟင္ဂ်ာဆိုတာ သနားစရာလူသားေတြအျဖစ္ တစ္ေယာက္ခံရတိုင္း ႏွစ္ေယာက္စာသတင္း ျဖစ္ေနခဲ့ပါတယ္။ ရခိုင္ေတြဖက္ကေတာ့ ၁၀ေယာက္ေလာက္ ခံရရင္ေတာင္မွ ျပည္ပသတင္းဌာနမေျပာနဲ႔၊ ျပည္တြင္းသတင္းဂ်ာနယ္ေတြမွာေတာင္ ထည့္သြင္းေဖာ္ျပမခံခဲ့ရပါဘူး။
                          ဒီဘဂၤလီေတြအေၾကာင္းနဲ႔ဆက္စပ္ျပီး သမိုင္းထဲက ျမန္မာမူဆလင္ေတြအေၾကာင္း လက္လွမ္းမီွသေလာက္ ေလ့လာျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီပုဂၢိဳလ္ေတြဟာ ဘာသာျခားလို႔ ခြဲျခားသတ္မွတ္လို႔မရေလာက္ေအာင္ထိ လူေနမႈပံုစံ၊ ၀တ္စားဆင္ယင္ပံု၊ တိုင္းျပည္အေပၚထားတဲ့ သစၥာတရား စတဲ့အခ်က္မ်ားစြာ ဗုဒၶဘာသာျမန္မာေတြနဲ႔ ထပ္တူက်ေနတာ ေတြ႕ခဲ့ပါတယ္။ ကုန္းေဘာင္ေခတ္ကေန ကိုလိုနီေခတ္ဖက္ ေလ့လာၾကည့္တဲ့အခါ ဆရာၾကီးဦးရာဇတ္တို႔လို ေသြးေႏွာျမန္မာမူဆလင္ေတြရဲ့ ဘ၀မွတ္တမ္းေတြကလည္း တကယ့္ကို ခ်ီးက်ဴးေလးစားစရာေကာင္းလွပါတယ္။ ဒီလိုလူမ်ိဳးေတြကို ျမန္မာမဟုတ္ဘူးလို႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔အေနနဲ႔ ဘယ္လိုမွခြဲျခားျမင္စရာအေၾကာင္း မရွိပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ျမန္မာ့ေျမမွာေမြး၊ျမန္မာျပည္အေပၚ သစၥာေစာင့္သိ အနစ္နာခံခဲ့ၾကတဲ့ ျမန္မာမူဆလင္ေတြဟာ ဒီဘဂၤလီေတြရဲ့ လုပ္ရပ္ေတြေၾကာင့္ ျမန္မာ့လူ႕အဖြဲ႔အစည္းမွာ ေမွးမွိန္ခဲ့ရပါတယ္။ အစၥလာမ္ဘာသာဟာလည္း အႏၱရာယ္ရွိတဲ့ ဘာသာတရားအျဖစ္ ရႈျမင္သံုးသပ္ခံေနရပါတယ္။
                      ကၽြန္ေတာ္ထင္တာေျပာရရင္ အစၥလာမ္ဘာသာေရးအစြန္းေရာက္ ၀ါဒေတြဟာ ကိုလိုနီေခတ္အတြင္းမွာ အိႏိၵယကေနေရြ႕ေျပာင္းလာတဲ့ မူဆလင္ေတြဆီကပါလာတယ္လို႔ ယူဆမိပါတယ္။ အဲဒီအစြန္းေရာက္မႈကလည္း ျပည္တြင္းကျမန္မာေတြကို အစြန္းေရာက္ျဖစ္ေအာင္ ျပဳလုပ္လိုက္တယ္လို႔ထင္မိပါတယ္။ အဲဒီထဲမွာအဆိုးဆံုးကေတာ့ ရခိုင္ျပည္နယ္က ရိုဟင္ဂ်ာဆိုသူေတြပါပဲ။ ရခိုင္ေတြသာ နဂိုကတည္းက မူဆလင္မုန္းတီးသူေတြျဖစ္ခဲ့မယ္ဆိုရင္ ကမန္ဟာရခိုင္မွာ တိုင္းရင္းသားျဖစ္လာစရာ အေၾကာင္းလံုး၀မရွိပါဘူး။
                       အထက္မွာေျပာခဲ့တဲ့ အေၾကာင္းအရာနဲ႔ ဆက္စပ္ျပီး ကိုရဲရင့္သစၥာေနာက္ဆံုးေျဖထားတဲ့အေျဖကို ကၽြန္ေတာ့္အေနနဲ႔ ထပ္ျပီးေဆြးေႏြးခ်င္ပါတယ္။ ကိုရဲရင့္သစၥာေျပာသြားတာက-
[ကြၽန္ေတာ့္ အျမင္ေျပာရရင္ေတာ့ တရားဝင္ႏိုင္ငံသားဘဂၤလီေတြျမန္မာ့ေျမေပၚရွိေနျခင္း ဟာ ျမန္မာမြတ္စလင္ ေတြနဲ႕ တစ္ျခားဘာသာဝင္ ျမန္မာေတြၾကားမွာ ဘာျပႆနာမွ မရွိပါဘူး။ သမိုင္းသင္ခန္းစာ အမ်ားၾကီးရထားတဲ့ ဆင္ျခင္တုံတရားရွိတဲ့ ႏိုင္ငံသားေတြက ေတာ့ ျပႆနာ ကိုေရွာင္ၾကမွာ အေသအခ်ာပါဘဲ။]
                       ဒီအခ်က္ကိုေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ သေဘာမတူပါဘူး။ ေလာေလာဆယ္ ျဖစ္သြားတဲ့ ေက်ာက္နီေမာ္လူသတ္မႈနဲ႔ ဆက္ႏြယ္ျပီး ေတာင္ကုတ္မွာ လူသတ္မႈၾကီးတစ္ခု ျဖစ္သြားခဲ့တယ္။ ျပႆနာရဲ့အစဟာ ဘဂၤလီေတြဆီကေန စတာပါ။ တရား၀င္ႏိုင္ငံသား ဘဂၤလီ အေရအတြက္နည္းနည္းရွိျခင္းဟာ ျမန္မာလူေနမႈစနစ္ထဲ အလြယ္တကူ ေရာေႏွာစိမ့္၀င္သြားႏိုင္ေပမယ့္ ခုျမန္မာပိုင္နက္အတြင္းမွာ ဘဂၤလီအမ်ားအစားရွိျခင္းကေတာ့ အလားတူဆိုး၀ါးတဲ့ ျပႆနာေပါင္းေျမာက္ျမားစြာ ဆက္ျပီးျဖစ္ေပၚေစပါလိမ့္မယ္။ သမိုင္းသင္ခန္းစာဘယ္ေလာက္ပဲရရ၊ မီးပြားေလးတစ္စက တစ္ျမိဳ႕လံုးကို မီးေလာင္တိုက္သြင္းပစ္ႏိုင္သလို ကိုယ့္ေသြးကိုယ္သားကို ထိပါးလာရင္ ဘဂၤလီပဲျဖစ္ျဖစ္၊ျမန္မာပဲျဖစ္ျဖစ္ ဘယ္သူမွဆင္ျခင္တံုတရား ႏွလံုးသြင္းႏိုင္ဖို႔ မလြယ္ပါဘူး။ ျဗိတိသွ်ေတြေမႊးခဲ့တဲ့ ဒီရန္ျငိဳးေတြဟာ ကမၻာတည္သေရြ႕ တည္ရွိေနအုန္းမွာပါပဲ။ ႏွစ္ဖက္စလံုး ထိန္းထိန္းသိမ္းသိမ္းေနဖို႔ ၾကိဳးစားမယ္ ဆိုရင္ေတာင္မွ မေတာ္တဆပဲျဖစ္ျဖစ္၊ အဓိကရုန္းဖန္တီးလိုတဲ့ တစ္စံုတစ္ေယာက္က လုပ္လို႔ပဲျဖစ္ျဖစ္ အခ်ိန္မေရြးေသြးေျမက်မႈေတြ ထပ္ျဖစ္လာပါလိမ့္မယ္။ ခုခ်ိန္မွာ ျမန္မာဗုဒၶဘာသာအမ်ားစုက ျမန္မာမူဆလင္ေတြကို ဘဂၤလီရိုဟင္ဂ်ာနဲ႔ခြဲျခားျပီး ျမင္ေနပါေသးတယ္။ အကယ္၍ ဘဂၤလီေတြသာ ျမန္မာႏိုင္ငံသား ျဖစ္လာခဲ့မယ္ဆိုရင္ ျမန္မာမူဆလင္ေတြရဲ့ သမိုင္းဟာ ဘဂၤလီေတြရဲ့ အရိပ္ဆိုးလႊမ္းမိုးခံရျပီး အစၥလာမ္ဘာသာဟာလည္း သူတို႔ရဲ့စရိုက္ဆိုးေတြေၾကာင့္ ပိုျပီးနာမည္ပ်က္မယ့္ အလားအလာေတြရွိေနတယ္လို႔ ျမင္မိပါတယ္။
                         ယံုၾကည္ခ်က္ျခင္းမတူတဲ့အတြက္ ကိုရဲရင့္သစၥာေရးတဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြကို ရာႏႈန္းျပည့္မၾကိဳက္ေပမယ့္ အဆင့္အတန္းရွိတဲ့ ေရးသားတင္ျပပံုကို တကယ္ပဲႏွစ္သက္မိတယ္ဆိုတာ ၀န္ခံပါရေစ။ အျမင္ခ်င္းမတူေပမယ့္ ေရးတာၾကိဳက္လို႔ လိုက္ဖတ္ေနတဲ့ စာဖတ္ပရိသတ္တစ္ေယာက္အျဖစ္ ကၽြန္ေတာ့္ကို မွတ္ယူေပးေစခ်င္ပါတယ္။ ေနာက္လည္း အခြင့္အခါသင့္ရင္ ေအးေအးေဆးေဆး ေဆြးေႏြးခြင့္ရခ်င္ပါေသးတယ္

                                                                                                ျမတ္သိန္းထြန္း(၂၅၊၆၊၂၀၁၂)

ကိုရဲရင့္သစၥာသို႔ ျပန္ၾကားခ်က္ အပိုင္း(၂)

by Myat Thein Tun on Wednesday, June 27, 2012 at 9:12pm 

 

                    ကိုရဲရင့္သစၥာရဲ့ ဒုတိယေျမာက္ ျပန္ၾကားခ်က္ကို ဖတ္ရႈျပီးတဲ့အခါ အစ္ကို႔ရဲ့ တင္ျပခ်က္ေတြကို ေတာ္ေတာ္ ႏွစ္ျခိဳက္မိပါတယ္။ ကိုရဲရင့္သစၥာဟာ ျမန္မာမူဆလင္ေတြထဲမွာ နာမည္ေက်ာ္ၾကားျပီး ၾသဇာရွိတဲ့ စာေရးသူတစ္ေယာက္ ျဖစ္လို႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏွစ္ေယာက္ရဲ့ အျပဳသေဘာ ေဆြးေႏြးမႈေတြကေန ျမန္မာမူဆလင္ေတြရဲ့ တျခားတိုင္းရင္းသား လူမ်ိဳးေတြၾကားမွာ အျပဳသေဘာဆက္ဆံေရးေတြ ပိုမိုတိုးတက္ လာလိမ့္မယ္လို႔ ရိုးသားစြာ ေမွ်ာ္လင့္မိပါတယ္။ အစ္ကို႔ရဲ့ ပထမျပန္ၾကားခ်က္ထဲက တခ်ိဳ႔အခ်က္ေတြကို ကၽြန္ေတာ္နားလည္မႈလြဲသြားတာကို ေထာက္ျပေပးတဲ့ အတြက္လည္း ေက်းဇူးတင္မိပါတယ္။
                   ကိုရဲရင့္သစၥာရဲ့ ဒုတိယေျမာက္ျပန္ၾကားခ်က္ဟာ ပထမျပန္ၾကားခ်က္ထက္စာရင္ ပိုျပီးျပည့္စံုတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြ၊ အကိုးအကားေတြ ပါလာတဲ့အတြက္ စာဖတ္သူတစ္ေယာက္အေနနဲ႔ ပိုျပီး အားရေက်နပ္မိပါတယ္။ အစ္ကို႔ရဲ့ျပန္ၾကားခ်က္ထဲမွာ ကၽြန္ေတာ္အေနနဲ႔ အျမင္တူတာရွိသလို သေဘာမတူတာေတြလည္း ရွိေနတဲ့အတြက္ ဒီစာကိုေရးလိုက္တာပါ။
                   ကိုရဲရင့္သစၥာ မွီျငမ္းကိုးကားသြားတဲ့ ဂ်ဴးသမိုင္းသုေတသီ မိုေရွေရဂါရ္တင္ျပတဲ့ ဒုတိယကမၻာစစ္မတိုင္ခင္ထိ ရခိုင္ေတြနဲ႔ ဘဂၤလီေတြၾကားမွာ ပဋိပကၡလံုး၀မရွိခဲ့ဘူးဆိုတာကို ကၽြန္ေတာ္ရဲ့လက္ရွိ ဗဟုသုတအရ  ထပ္တူက်တဲ့အတြက္ ခၽြင္းခ်က္မရွိ သေဘာတူပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ရခိုင္လူမ်ိဳး ဆိုးသြမ္းေသာင္းက်န္းသူေတြက ဘဂၤလီေတြကိုစတင္တိုက္ခိုက္ခဲ့လို႔ ဆိုတဲ့အခ်က္ကိုေတာ့ လက္ခံဖို႔ခက္ခဲပါတယ္။ အဲဒီအခ်က္နဲ႔ဆက္စပ္ျပီး ေဒါက္တာေအးခ်မ္းနဲ႔ကၽြန္ေတာ့္ရဲ့ ေရးသားေျပာဆိုခ်က္ဟာ ပုဂၢလိကခံစားမႈနဲ႔ ပါးစပ္ရာဇ၀င္ကိုအေျခခံထားတယ္လို႔ ကိုရဲရင့္သစၥာေရးထားတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ရခိုင္ေတြက စတင္တိုက္ခိုက္ပါတယ္လို႔ အခိုင္အမာဆိုထားတဲ့ မိုေရွေရဂါရ္ရဲ့ သုေတသနမွတ္တမ္းဟာ ဘယ္လိုခိုင္မာတဲ့ သက္ေသသာဓကေတြကို အေျခခံထားသလဲဆိုတာ ေမးစရာရွိလာပါျပီ။ ျဗီတိသွ်အေျပး-ဂ်ပန္အ၀င္မွာ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ လူမ်ိဳးခ်င္းတိုက္ခိုက္မႈမွာ အဲဒီေခတ္မွာ အစိုးရပိုင္းက မွတ္တမ္းတင္ထားတဲ့ ခိုင္မာတဲ့ မႈခင္းမွတ္တမ္းမွတ္ရာေတြကို မိုေရွေရဂါရ္ မွီျငမ္းကိုးကားခြင့္ ရခဲ့ပါသလား။ ကၽြန္ေတာ့္အျမင္ေျပာရရင္ အဲဒီသမိုင္းသုေတသီဟာလည္း နီးစပ္ရာပါးစပ္သတင္းေတြကို စုစည္းျပီး အဲဒီစာတမ္းကိုျပဳစုခဲ့တာ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ အဲဒီေတာ့ ရခိုင္ကိုေမးရင္ ဘဂၤလီကစသတ္တာ၊ ဘဂၤလီကိုေမးရင္ ရခိုင္က စသတ္တာ စသျဖင့္ ဆန္႔က်င္ဖက္ အေျဖေတြထြက္လာပါလိမ့္မယ္။ အဲဒီအေနအထားဟာလည္း ခုျဖစ္ေနတဲ့ျပႆနာအတိုင္းပါပဲ။ တရားဥပေဒစိုးမိုးမႈမရွိတဲ့အတြက္ ျဖစ္လာတဲ့ျပႆနာပါ။
                 ေနာက္တစ္ခါ အေပၚက ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏွစ္ေယာက္ သေဘာတူခဲ့ၾကတဲ့ အခ်က္ကို ျပန္ေကာက္ၾကည့္ရေအာင္ပါ။ ဒုတိယကမၻာစစ္မတိုင္ခင္ထိ ဘဂၤလီနဲ႔ရခိုင္ေတြၾကားမွာ ပဋိပကၡမရွိခဲ့ဘူး ဆိုတဲ့အခ်က္ျဖစ္ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္မရွိခဲ့ရတာလဲ။ ဘဂၤလီဦးေရနည္းလို႔လား။ မဟုတ္ရင္ ကိုရဲရင့္သစၥာေျပာသလို ရခိုင္ဦးေရပဲ နည္းေနလို႔လား။  ဗဒံုမင္း(ဘိုးေတာ္ဘုရား)ရဲ့ က်ဴးေက်ာ္စစ္ေၾကာင့္ အဲဒီေနရာမွာ ရခိုင္ေတြ အမ်ားအျပားသတ္ျဖတ္ခံရလို႔ အဂၤလိပ္ပိုင္တဲ့ ဘဂၤလားနယ္ထဲကို ၀င္ေျပးသြားတာေၾကာင့္ ရခိုင္ေျမာက္ပိုင္းမွာ ရခိုင္ေတြနည္းပါးသြားတယ္ဆိုတဲ့ ေဒါက္တာေအးခ်မ္း သူ႕စာအုပ္မွာ မွီျငမ္းထားတဲ့ Michael W. Charney ရဲ့ PhD က်မ္းကို  ကိုရဲရင့္သစၥာက ေဖာ္ျပသြားတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ ေနာက္ျပီးေတာ့ခါ မိုေရွေရဂါရ္ရဲ့ စာအုပ္ကို ကိုးကားျပီး ေတာင္ပိုင္းက သတ္ျဖတ္မႈေတြေၾကာင့္ မူဆလင္ေတြဟာ ေျမာက္ပိုင္းမွာ သြားေရာက္စုေ၀းခဲ့တယ္လို႔ ေျပာသြားတဲ့အတြက္ ရခိုင္ျပည္နယ္ေတာင္ပိုင္းက ဌာေနတိုင္းရင္းသား မူဆလင္ကမန္ေတြဟာ ေျမာက္ပိုင္းမွာ သြားေရာက္စုေ၀းၾကတယ္လို႔ ယူဆရမလိုျဖစ္ေနပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ခုလက္ရွိအခ်ိန္မွာ ရခိုင္ျပည္နယ္ ေတာင္ပိုင္းနဲ႔ေျမာက္ပိုင္းမွာ ဘယ္အပိုင္းက ကမန္ဦးေရပိုမ်ားပါသလဲ။ ေတာင္ပိုင္းရခိုင္ေတြရဲ့ သတ္ျဖတ္မႈေၾကာင့္  မူဆလင္ေတြေျမာက္ပိုင္းမွာ စုေ၀းရတယ္ဆိုေတာ့ ကၽြန္ေတာ္သိထားတဲ့ ကမန္နဲ႔ရခိုင္ၾကားမွာ ေျမာက္ဦးေခတ္ပုန္ကန္မႈ တစ္ခုကလြဲရင္ တျခားပဋိပကၡမရွိဘူးဆိုတဲ့ အခ်က္နဲ႔ ကြဲလြဲေနသလို ခုခ်ိန္ထိ ေတာင္ပိုင္းမွာ ကမန္ဦးေရအမ်ားအျပားရွိေနတဲ့ အခ်က္နဲ႔လည္း ကိုက္ညီမႈမရွိပါဘူး။ ဒီေနရာမွာ ကိုရဲရင့္သစၥာ ေဖာ္ျပထားတဲ့အခ်က္ေတြဟာ ဘဂၤလီနဲ႔ကမန္ကို ေရာျပီးေဖာ္ျပထားတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ ကိုရဲရင့္သစၥာရည္ညႊန္းလိုတဲ့ ေတာင္ပိုင္းက ေျမာက္ပိုင္းကို တိမ္းေရွာင္လာတဲ့ မူဆလင္ေတြဟာ ရခိုင္ျပည္နယ္ထဲကို ကိုလိုနီေခတ္အတြင္း လယ္ကူလီလုပ္ဖို႔ ၀င္ေရာက္လာတဲ့ ဘဂၤလီေတြျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ ေျမာက္ပိုင္းေဒသ ၁၉၄၂ မတိုင္ခင္အေျခအေနကို ျပန္သြားၾကည့္ရေအာင္ပါ။
                နတ္ျမစ္တစ္ဖက္ကမ္း ဘူးသီးေတာင္-ေမာင္ေတာေဒသဟာ ဗမာက်ဴးေက်ာ္စစ္ေၾကာင့္ ရခိုင္ေတြ ဘဂၤလားနယ္ထဲကို ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ရတဲ့အတြက္ လူဦးေရက်ဲပါးခဲ့တယ္။ လူဦးေရက်ဲပါးတယ္ ဆိုကတည္းက ဒီေဒသမွာ လက္က်န္လူေတြဟာ ရခိုင္ေတြကလြဲျပီး တျခားလူမ်ိဳးေတြမျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး။ ရခိုင္ေဒသ ျဗိတိသွ်အုပ္ခ်ဳပ္လက္ေအာက္ ေရာက္လာတဲ့အခါ လယ္ကူလီလုပ္ဖို႔ ဘဂၤလီေတြကို အမ်ားအျပားေခၚသြင္းလာပါတယ္။ သူတို႔ကို စစ္တေကာင္းသားေတြလို႔ အဂၤလိပ္ေတြက မွတ္တမ္းတင္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္ကာလဟာ ၁၈၈၀ခုႏွစ္၀န္းက်င္ျဖစ္ပါတယ္။ အေထာက္အထား အကိုးအကား အေနနဲ႔   Rakhine Security Association, Maungdaw, Rakhine State.dated 9th October 1988 က ျမန္မာလို မွတ္တမ္းျပဳစုခဲ့တဲ့ Report on the conditions and sufferings of the Rakhaings in Maungdaw  မွာ နတ္ျမစ္တစ္ဖက္ကမ္း ျမန္မာႏိုင္ငံဖက္ျခမ္းကို ၁၈၂၅ခုႏွစ္ကေနစတင္ျပီး ရခိုင္ဘုရင္ရဲ့ေျမးေတာ္ ေမာင္ညိဳဆိုသူကို အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ျပဳခဲ့တယ္လို႔ ဆိုထားပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဘဂၤလီေတြ လယ္ကူလီအျဖစ္ ၀င္မလာခင္ထိ ဒီေဒသဟာ ျဗိတိသွ်လက္ေအာက္ခံ ရခိုင္အုပ္ခ်ဳပ္သူရဲ့ လက္ေအာက္မွာ ျငိမ္၀ပ္ပိျပားစြာ ရွိေနခဲ့ပါတယ္။ ဒီမွတ္တမ္းဟာ ရခိုင္သမိုင္းသုေတသီ အရွင္စကၠၤတရဲ့ သုေတသနမွတ္တမ္းနဲ႔  ႏိုင္ငံျခားသားေတြျပဳစုခဲ့တဲ့  "R.B.Sonant M. "Akyab District", Page No. 87.  ရယ္ ေနာက္ျပီး The mahamadans Kho. in ref. No. 88255 by the year 194 Disen to 178647 ကို မွီျငမ္းျပဳစုထားတာျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီမွတ္တမ္းရဲ့ အဆိုအရ ဘဂၤလီေတြဟာ ၁၈၈၀ကေနစျပီး လယ္ကူလီအျဖစ္ အလုပ္လာလုပ္ၾကေပမယ့္ တကယ္တမ္းအေျခခ်ေနထိုင္ဖို႔ စတင္ခဲ့တာက ၁၉၁၆-၁၉၁၈ၾကားမွာ အေရွ႕အိႏိၵယကုမၸဏီက ဘူးသီးေတာင္-ေမာင္ေတာေဒသကို လမ္းေဖာက္ဖို႔ အလုပ္သမားေတြ ေခၚသြင္းလာရာကေန စတင္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ေနာက္ျပီး ျဗိတိသွ်အစိုးရဟာ ၁၉၃၀ခုႏွစ္မွာ ရာသီလိုက္လယ္ကူလီအျဖစ္ ဘဂၤလီေလးေသာင္းကို စစ္တေကာင္းကေန ေခၚသြင္းလာတယ္လို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ အဲဒီကာလအတြင္းမွာ ဘဂၤလီေတြဟာ အလုပ္လာလုပ္ျပီး ေနရပ္ျပန္တဲ့လူနဲ႔ အေျခခ်ေနထိုင္က်န္ခဲ့တဲ့လူ အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိမယ္လို႔ ယူဆရပါတယ္။ အဲဒီကာလအထိ ဒီေန႔ ေခတ္စားေနတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့ ေ၀ါဟာရမေပၚေသးပါဘူး။ အကယ္၍အဲကတည္းက အဲဒီနာမည္ရွိေနမယ္ဆိုရင္ ျဗိတိသွ်မွတ္တမ္းေတြမွာ မထည့္သြင္းပဲခ်န္ထားစရာ အေၾကာင္းမရွိပါဘူး။ ၁၉၄၂ခုႏွစ္အဓိကရုန္းမွာ ဘူးသီးေတာင္-ေမာင္ေတာက ရခိုင္ေတြဟာ ဘဂၤလီေတြရဲ့ ရန္ျပဳမႈေၾကာင့္ ေက်ာက္ေတာ္ဖက္ကို ေရြ႕ေျပာင္းအေျခခ်ခဲံရျပီး အဲေဒသကရခိုင္ရြာအမ်ားစုဟာ ကုလားရြာေတြျဖစ္ကုန္တယ္လို႔ ဆိုထားပါတယ္။ အဲဒီေဖာ္ျပခ်က္မွန္ကုန္မႈရွိမရွိကို ခုကုလားေတြေနထိုင္ေနၾကတဲ့ အဲေဒသက ရခိုင္နာမည္နဲ႔ ေက်းရြာေတြစာရင္းကို ၾကည့္ရင္သိႏိုင္ပါတယ္။
                     အဲဒီမွတ္တမ္းေတြကို ေထာက္ရႈျပီး ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ မူဆလင္ေတြဟာ ကမန္ေတြကလြဲရင္ ကိုရဲရင့္သစၥာေျပာသလို ႏွစ္ႏိုင္ငံနယ္စပ္ ဟိုဖက္ဒိဖက္နဂိုကတည္းက ေနထိုင္ခဲ့တဲ့ လူမ်ိဳးစုတစ္ခု မဟုတ္တာ သိသာထင္ရွားပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ေဒါက္တာေအးခ်မ္းစာအုပ္ထဲမွာ ပန္းေတာင္း-ေတာင္ကုတ္လမ္းအတိုင္း ထြက္ေျပးသြားတဲ့ မူဆလင္ဆိုသူေတြဟာ ေဒသခံဌာေနတိုင္းရင္းသား ကမန္မူဆလင္ေတြမဟုတ္ပဲ ဘဂၤလားနယ္ထဲကေန ရခိုင္ျပည္ကို ၀င္ေရာက္အေျခခ်လာတဲ့ ဘဂၤလီေတြဆိုတာ သိသာႏိုင္ပါတယ္။ အထက္မွာေျပာသြားတဲ့ အခ်က္ေတြဟာ ကိုရဲရင့္သစၥာေျပာတဲ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္မွာ ဘဂၤလီ၊ ရခိုင္မွာ ရိုဟင္ဂ်ာလို႔ေခၚတဲ့ဆိုတဲ့စကားကို ကၽြန္ေတာ္ဗဟုသုတရွိသေလာက္ေလးနဲ႔ ေျဖရွင္းၾကည့္တာပါ။ အဲဒီစကားဟာ ရခိုင္မွာရိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့ လူမ်ိဳးနဂိုကတည္းကရွိတယ္လို႔ အဓိပၸါယ္သက္ေရာက္ေနသလို ခံစားမိလို႔ပါ။ ကိုလိုနီေခတ္မွာ ေရြ႕ေျပာင္းအေျခခ်ေနထိုင္သူနဲ႔ ဌာေနတိုင္းရင္းသားဆိုတာ အရမ္းကြဲျပားပါတယ္။ ကိုလိုနီအုပ္ခ်ဳပ္ေရးေအာက္မွာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ခိုး၀င္လာတာမဟုတ္ေပမယ့္ နဂိုမူလေနထိုင္ခဲ့တဲ့သူေတြ မဟုတ္တာေတာ့ ေသခ်ာပါတယ္။
                   Races Of Burma စာအုပ္မွာေဖာ္ျပထားတဲ့ အိႏိၵယႏြယ္ဖြားဦးေရ သန္းဂဏန္းမွာ မူဆလင္ေတြခ်ည္းပဲ မဟုတ္ပါဘူး။က်န္တဲ့ ဆစ္၊ဟိႏၶဴေတြလည္း အမ်ားအျပားပါ၀င္မွာပါ။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီအိႏိၵယေတြဟာ အဂၤလိပ္အဆုတ္မွာ အမ်ားအျပား အိႏိၵယကိုျပန္သြားခဲ့ပါတယ္။ က်န္ခဲ့တဲ့ မူဆလင္ေတြဟာ နဂိုရွိေနတဲ့ ျမန္မာမူဆလင္ေတြနဲ႔ ေရာေႏွာျပီး ျမန္မာမူဆလင္လူ႔အဖြဲ႔အစည္းတစ္ခု ပီပီျပင္ျပင္ျဖစ္လာခဲ့တယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ အဲဒီထဲကအမ်ားစုဟာလည္း ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြျဖစ္ေနၾကပါျပီ။ ဒါေပမယ့္ ရခိုင္ျပည္ေျမာက္ပိုင္းက ဘဂၤလီလူ႔အဖြဲ႔အစည္းကေတာ့ ျပည္မကျမန္မာမူဆလင္လူ႔အဖြဲ႔အစည္းနဲ႔ ကြာျခားပါတယ္။ ၁၉၄၉ခုႏွစ္ မူဂ်ာဟစ္အေရးအခင္းဟာ ၁၉၄၂ အဓိကရုန္းရဲ့ ေနာက္ဆက္တြဲျဖစ္ျပီး သီးျခားခြဲထြက္ဖို႔အထိ ရည္ရြယ္ျပီး လုပ္ေဆာင္ခဲ့တာပါ။ အဲဒီမူဂ်ာဟစ္လႈပ္ရွားမႈကိုေရာ ကိုရဲရင့္သစၥာက ရခိုင္ေတြက စတိုက္လို႔ျဖစ္လာတာပါလို႔ ေျပာအုန္းမလား သိခ်င္ပါတယ္။
               မူဂ်ာဟစ္အေရးအခင္းေနာက္ပိုင္း ပါလီမန္ေခတ္ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ရခိုင္အေျခစိုက္ ရတညပါတီကို ယွဥ္ျပိဳင္ဖို႔ ၁၉၆၀ ခုႏွစ္မွာ ဘူးသီးေတာင္၊ေမာင္ေတာနဲ႔ ရေသ့ေတာင္ေဒသကို ေမယုနယ္ျခားခရိုင္သတ္မွတ္ျပီး ဘဂၤလီေတြကို ဖဆပလအစိုးရက မဲေပးခြင့္ေပးခဲ့ပါတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ အဲဒီေဒသကေထာက္ခံမဲေတြနဲ႔ ဘဂၤလီအမတ္ေတြဟာ လႊတ္ေတာ္ထဲေရာက္လာျပီး အစိုးရ၀န္ၾကီးေတြျဖစ္လာပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ကိုရဲရင့္သစၥာေျပာတဲ့ ျမန္မာ့အသံမွာ အသံလႊင့္တာတို႔၊ စြယ္စံုက်မ္းတို႔၊ေက်ာင္းသံုးစာအုပ္ေတြမွာ ရိုဟင္ဂ်ာကို တိုင္းရင္းသားအျဖစ္ ထည့္သြင္းေဖာ္ျပခဲ့တယ္ဆိုတာ အာဏာရအစိုးရထဲက ဘယ္သူေတြရဲ့ လက္ခ်က္ဆိုတာ သိသာလာပါတယ္။
                  ဘဂၤလီေတြျပည္မကို စိမ့္၀င္မႈလည္း တစတစမ်ားလာျပီး ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္းကို ဘဂၤလားက ခိုး၀င္လာတဲ့ လူေတြလည္း တစတစ မ်ားျပားလာခဲ့ပါတယ္။ ပါလီမန္ေခတ္ျမန္မာ့စီးပြားေရး အေျခအေနနဲ႔ ပါကစၥတန္နဲ႔တြဲေနရတဲ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ရဲ့ အေျခအေနကို ကိုရဲရင့္သစၥာ ယွဥ္ၾကည့္ရင္ ဘာေၾကာင့္ ခိုး၀င္လာရသလဲဆိုတာ သိပါလိမ့္မယ္။ ပါလီမန္မွာေနရာရလာတဲ့ ဘဂၤလီေတြေၾကာင့္ ရခိုင္ေဒသမွာ ရွိတဲ့ဘဂၤလီေတြဟာ အခိုင္အမာေျခကုပ္ယူႏိုင္လာျပီး ရခိုင္ေတြယခင္ကပိုင္ဆိုင္ခဲ့တဲ့ ေျမယာေတြဟာ သူတို႔လက္ထဲ တျဖည္းျဖည္း ေရာက္လာခဲ့ပါတယ္။ ရခိုင္ရြာတစ္ရြာမွာ ရခိုင္မ်ားျပီး ဘဂၤလီနည္းတာ ျပႆနာမရွိေပမယ့္ ဘဂၤလီမ်ားလာတဲ့ရခိုင္ရြာေတြမွာ ရခိုင္ေတြဟာ သူတို႔ေႏွာင့္ယွက္မႈေၾကာင့္ တာရွည္ေနထိုင္ႏိုင္ျခင္း မရွိပဲ ေျပာင္းေရြ႕ခဲ့ရပါတယ္။ အဲဒီအတိုင္းပဲ ခုျဖစ္သြားတဲ့အဓိကရုန္းေၾကာင့္ ဒီေန႔အထိ အဲေဒသက ရခိုင္ေတြဟာ သူတို႔ရြာေတြမွာ ဆက္မေနရဲပဲ ရခိုင္အမ်ားစုရွိတဲ့ျမိဳ႔ရြာေတြကို တဖြဲဖြဲေရြ႕ေျပာင္းေနၾကတယ္လို႕ သတင္းရပါတယ္။
                 ဦးေန၀င္းရဲ့ နဂါးမင္းစီမံခ်က္ေၾကာင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ကို ထြက္ေျပးသြားရတဲ့ ဘဂၤလီေတြကို ဟသၤာစီမံခ်က္နဲ႔ ျပန္လက္ခံတဲ့အခါ နဂိုမူလရွိတဲ့လူဦးေရထက္အျပင္ ပိုမိုလက္ခံခဲ့ရတယ္လို႔ စစ္တမ္းေတြအရ သိရပါတယ္။ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူမႈ ထူေျပာတဲ့ အဲကာလမွာ အဲကိစၥမ်ိဳးေတြ အမ်ားၾကီးျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ အထက္မွာေျပာသြားတဲ့အခ်က္ေတြ အားလံုးျခံဳၾကည့္ရင္ ဒီလူမ်ိဳးေတြဟာ တဖက္ကေရြ႕ေျပာင္းလာတဲ့ လူမ်ိဳးေတြျဖစ္ျပီး ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္းကို ဘာသာေရးအေၾကာင္းျပျပီး လူမ်ိဳးေရး၀ါးျမိဳဖို႔ ရည္ရြယ္ထားတဲ့ လူမ်ိဳးေတြျဖစ္တယ္ဆိုတာ သိသာထင္ရွားေနပါတယ္။ အကယ္၍ သူတို႔ဟာ ေဒသခံေတြနဲ႔ ဘာပဋိပကၡမွမရွိခဲ့ပဲ ရိုးရိုးသားသား ေနထိုင္ခဲ့ၾကမယ္ဆိုရင္ခုေလာက္ဆိုကမန္ေတြလိုပဲ ေဒသယဥ္ေက်းမႈထဲမွာ ေရာေႏွာျပီး ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြ ျဖစ္ေနေလာက္ပါျပီ။ သူတို႔ရဲ့အၾကံအစည္ကို ျပည္တြင္းက အဓိကရုန္းေတြနဲ႔ ျပည္ပမွာ သမိုင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးဖန္တီးေနတဲ့ သူတို႔ရဲ့လုပ္ရပ္ေတြကို ၾကည့္ရင္ ကိုရဲရင့္သစၥာ သိမွာပါ။
              ကၽြန္ေတာ္ Races Of Burma စာအုပ္ကို ကိုးကားရတဲ့အခ်က္က ႏိုင္ငံျခားသားတစ္ေယာက္အေနနဲ႔ လြတ္လပ္စြာ ေရးသားေဖာ္ထုတ္ခြင့္ရွိတယ္လို႔ ယူဆမိလို႔ပါပဲ။ ဘာလို႔အဲလိုေျပာရသလဲဆိုရင္ ဒီဘဂၤလီေတြကို တိုင္းရင္းသားအျဖစ္မသတ္မွတ္တဲ့ ဦးေန၀င္းအစိုးရနဲ႔ စစ္အစိုးရ၊ခုလက္ရွိအစိုးရလက္ထက္ ေရးသားတဲ့ စာအုပ္စာတမ္းေတြဟာ အစိုးရရဲ့မူ၀ါဒေၾကာင့္ဆိုျပီး ေထာက္စရာရွိေနမွာ စိုးလို႔ပါ။ ရိုဟင္ဂ်ာကိုတိုင္းရင္းသားအျဖစ္ သတ္မွတ္ခဲ့တယ္ဆိုတဲ့ ဦးႏုအစိုးရလက္ထက္ စာအုပ္ေတြကို ျငင္းပယ္ရတာကလည္း အစိုးရမူ၀ါဒမကင္းဘူးလို႔ ယူဆလို႔ပါ။ အဲစာအုပ္ျပဳစုသူကိုယ္တိုင္က ဘဂၤလီေတြဟာ စိုက္ပ်ိဳးေရးလုပ္ဖို႔ ၀င္ေရာက္လာတဲ့သူေတြလို႔ ေျပာထားေတာ့ နဂိုရွိေနတဲ့ ဌာေနတိုင္းရင္းသား လံုး၀မဟုတ္ဘူးဆိုတာ ေပၚလြင္သြားပါတယ္။ ကိုရဲရင့္သစၥာေျပာသလို အဲဒီစာေရးသူဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံက ဌာေနတိုင္းရင္းသားေတြအေၾကာင္း သူသိသေလာက္သာ ေရးသြားတယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္ကို ကၽြန္ေတာ္ သေဘာမတူပါဘူး။ သူေဖာ္ျပတဲ့အထဲမွာ မပါတဲ့ တိုင္းရင္းသားမ်ိဳးႏြယ္စုငယ္ေတြ ရွိေကာင္းရွိႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ၀တို႔၊ကိုးကန္႔၊ကယန္းစတဲ့ ဟိုဖက္ဒီဖက္ ေနထိုင္ေနၾကတဲ့ မ်ိဳးႏြယ္စုငယ္ေတြကိုေတာင္မွ တိုင္းရင္းသားအျဖစ္ ဓာတ္ပံုအေထာက္အထားနဲ႔ မွတ္တမ္းတင္ခဲ့ႏိုင္လ်က္နဲ႔ ဘာလို႔ ရိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့ အံုနဲ႔က်င္းနဲ႔ရွိေနတဲ့ လူေတြကို သူ႔စာအုပ္မွာ တိုင္းရင္းသားအျဖစ္ မေဖာ္ျပႏိုင္ခဲ့ရတာလဲ။
            လူမ်ိဳးတုန္းသတ္ျဖတ္မႈလို႔ ေခါင္းစဥ္တပ္လို႔မရရင္ေတာင္ မူဂ်ာဟစ္အံုၾကြမႈမွာ အဲဒီေဒသက ရခိုင္ဦးေရ ၅ေထာင္ေက်ာ္ေလာက္ သူတို႔ရြာေတြကို စြန္႔ပစ္ထြက္ေျပးခဲ့ရပါတယ္။ လူေတြလည္းအမ်ားအျပား ေသခဲ့ပါတယ္။ ထြက္ေျပးလြတ္ေျမာက္တဲ့ လူစာရင္းပဲ သိရျပီး ဘယ္ႏွစ္ေယာက္ေသသြားလဲ မသိရပါဘူး။ ကမၻာမွာ သူတို႔သတ္ျဖတ္ခံေနရပါတယ္ဆိုျပီး တစာစာေအာ္ရင္း လူဦးေရပြားသထက္ပြားေနတဲ့ ဒီဘဂၤလီေတြေၾကာင့္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံလည္း ကမၻာ့အလည္မွာ သိကၡာက်ေပါင္းမ်ားလွပါျပီ။ ေဒသတြင္း ကူညီေထာက္ပံ့ဖို႔ေရာက္လာတဲ့ NGO ေတြကလည္း သူတို႔ကိုပဲ မ်က္ႏွာသာေပးပါတယ္။
             ခုကၽြန္ေတာ္ေျပာသြားသမွ်အခ်က္ေတြဟာ ေျမာက္ဦးေခတ္မွာ ရခိုင္ျပည္မွာ အေျခခ်ခဲ့တဲ့ ဘဂၤလီ၊ အာရပ္၊ ပထန္၊ မဂိုနဲ႔ ေပၚတူဂီစတဲ့ ႏိုင္ငံျခားသားေတြအေၾကာင္း မဟုတ္ပါဘူး။ ကိုလိုနီေခတ္ေႏွာင္းပိုင္းမွာ ၀င္ေရာက္လာတဲ့ ဘဂၤလီေတြအေၾကာင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ေျမာက္ဦးေခတ္မွာအေျခခ်ေနထိုင္ခဲ့တဲ့ မူဆလင္ဦးေရဟာ ရခိုင္ဦးေရနဲ႔ယွဥ္ရင္ အရမ္းနည္းပါးပါလိမ့္မယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း သူတို႔ဟာ ကိုးကြယ္ယံုၾကည္မႈကလြဲရင္ က်န္တဲ့လူေနမႈပံုစံ၊ စိတ္ေနသေဘာထား စရိုက္သဘာ၀ေတြဟာ ရခိုင္လူေနမႈစနစ္မွာ စိမ့္၀င္ေရာေႏွာသြားခဲ့ပါတယ္။ အဲလိုမဟုတ္ပဲ ခုလိုတသီးတသန္႔ျဖစ္ေနရင္ အဲဒီကတည္းက သူတို႔နဲ႔ရခိုင္ေတြၾကားမွာ ပဋိပကၡျဖစ္ခဲ့တဲ့ မွတ္တမ္းေတြ ရွိမွာျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ငါးဆယ္ေက်ာ္ ကာလကမွ ေျပာင္းေရြ႕အေျခခ်လာသူေတြ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံရဲ့ တည္ဆဲဥပေဒ၊ လက္ရွိႏိုင္ငံရဲ့ စီးပြားေရး၊ႏိုင္ငံေရး အေျခအေနေတြနဲ႔ သူတို႔ရဲ့စိတ္ေနစိတ္ထား စရိုက္သဘာ၀ရအရ ႏိုင္ငံေတာ္လံုျခံဳေရးနဲ႔ တည္ျငိမ္ေအးခ်မ္းေရးကို ထိခိုက္ႏိုင္တဲ့အတြက္ လက္ခံလို႔ လံုး၀မျဖစ္ပါဘူး။
            ေနာက္တစ္ခ်က္က ကၽြန္ေတာ္ထင္ျမင္ယူဆခ်က္တစ္ခုကို ကိုရဲရင့္သစၥာျငင္းသြားတာ ေတြ႕ပါတယ္။ ဘာသာေရးအစြန္းေရာက္မႈဟာ ကိုလိုနီေခတ္ အိႏိၵယကေရြ႕ေျပာင္းလာတဲ့ လူေတြဆီကေနပါလာတာ မဟုတ္ဘူးဆိုတဲ့အခ်က္ပါ။ အဲဒါဆိုရင္ ခုမဂၤလာေတာင္ညႊန္႔မွာ ျမင္ေနရတဲ့ အာရပ္စတိုင္ မ်က္ႏွာဖံုး၊ေျခအိတ္လက္အိတ္စြပ္ျပီးမွ အျပင္ထြက္တဲ့အေလ့အထဟာ ျမန္မာမူဆလင္ေတြမွာ နဂိုကတည္းက ရွိေနတာလား ေမးခ်င္ပါတယ္။ ေနာက္ျပီး ရခိုင္ေတြဟာ အစၥလာမ္ဘာသာကို အျငိဳးထားတာမဟုတ္ပါဘူး။ အစၥလာမ္ဘာသာကို ခုတံုးလုပ္ေနတဲ့ ဘဂၤလီေတြရဲ့လုပ္ရပ္ေတြကို မုန္းတီးနာက်ည္းေနတာပါ။ ေနာက္ထပ္ သေဘာမတူတာက ဘဂၤလီေတြနဲ႔ပတ္သက္ျပီး ကိုရဲရင့္သစၥာခ်ျပသြားတဲ့ နည္းလမ္းသံုးခုျဖစ္ပါတယ္။ သံုးခုစလံုး လက္ေတြ႕က်က် ျဖစ္ႏိုင္မယ့္ အလားအလာမရွိတဲ့အတြက္ သေဘာမတူတာျဖစ္ပါတယ္။ သူတို႔ကို လူမ်ိဳးတုန္းသတ္ျဖတ္ဖို႔ဆိုတာ ရခိုင္ေတြ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ၾကိမ္း၀ါးရင္း ကိုယ့္ဖက္ကခ်ည္းပဲ အသတ္ခံေနရျပီး ႏိုင္ငံတကာကလည္း လက္မခံတဲ့အတြက္ မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး။ ကၽြန္ေတာ္တို႔လူမ်ိဳးဟာ လူသတ္၀ါဒကိုအားေပးတဲ့ လူမ်ိဳးမဟုတ္ပါဘူး။ ဒုတိယအခ်က္ျဖစ္တဲ့ နယ္ေျမခြဲေ၀သတ္မွတ္ေရး ဆိုတာၾကီးက သူတို႔ရဲ့အိပ္မက္ျဖစ္ျပီး ကၽြန္ေတာ္တို႔အတြက္က ေတာ္ေတာ္ခါးသီးတဲ့ အစီအစဥ္ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီနယ္ေျမဟာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ဘိုးစဥ္ေဘာင္ဆက္ ႏွစ္ေပါင္းေထာင္ခ်ီပိုင္ဆိုင္ခဲ့တဲ့ နယ္ေျမပါ။ ဘယ္နည္းနဲ႔မွမျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး။ ရခိုင္ျပည္နယ္ထဲမွာ မေပးလို႔ ဒီ့ျပင္ျပည္နယ္နဲ႔တိုင္းေတြမွာ ေနရာခ်ထားမယ္ ဆိုရင္လည္း သူတို႔ရဲ့စရိုက္ဆိုးေၾကာင့္ ဘယ္သူကလက္ခံခ်င္မွာလဲ။ ေနာက္ဆံုးတစ္ခ်က္ျဖစ္တဲ့ အစီအစဥ္ကေတာ့ မဆိုးပါဘူး။ ေလာေလာဆယ္ လူမေနပဲ လစ္လပ္ေနတာ အႏၱာတိကတိုက္ၾကီး တစ္ကၽြန္းလံုးရွိပါတယ္။ သြားေနမယ္ဆိုရင္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ စရိတ္ခံျပီး ပို႔ေပးပါ့မယ္။
           ကိုရမ္ရ္က်မ္းရဲ့ အဆံုးအမေတြထဲမွာ မိမိေနထိုင္ရာ တိုင္းျပည္အေပၚ သစၥာေစာင့္သိရမယ္ ဆိုတဲ့အခ်က္ကို ၾကားဖူးနား၀ မွတ္သားဖူးပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခ်က္က မူဆလင္အခ်င္းခ်င္း စာနာေထာက္ထား ရိုင္းပင္းကူညီရမယ္၊ စည္းလံုးညီညႊတ္ရမယ္ဆိုျပီး ၾကားဖူးနား၀ရွိပါတယ္။ ကိုရဲရင့္သစၥာရဲ့ စာအဆံုးမွာ တိုင္းျပည္အေပၚ သစၥာေစာင့္သိတဲ့ လူတစ္ေယာက္အျဖစ္ေဖာ္ျပသြားတာ ေတြ႕ရေတာ့ ၀မ္းသာမိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အထက္မွာေျပာထားတဲ့ ကိုရမ္ရ္က်မ္းရဲ့ အဆံုးအမႏွစ္ခုဟာ ၀ိေရာဓိအသြင္ေဆာင္တဲ့ အေျခအေနမ်ိဳးမွာ ဘာသာတရား ကိုင္းရိႈင္းတဲ့ မူဆလင္တစ္ေယာက္အေနနဲ႔ ဘယ္ဖက္က ရပ္တည္မလဲ သိခ်င္ပါတယ္။ ျမန္မာမူဆလင္ေတြ အေနနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံသားျဖစ္ေနတဲ့ ဘဂၤလီေတြနဲ႔ မူဆလင္အသိုင္းအ၀ိုင္းမွာ အတူယွဥ္တြဲ ေနထိုင္ေနၾကတာရယ္၊ ဘဂၤလီေတြရဲ့ အျငင္းပြားစရာ သမိုင္းဇာတ္လမ္းေတြေၾကာင့္ သူတို႔ကို ပစ္ပယ္ခံတိုင္းရင္းသား ႏိုင္ငံမဲ့ေတြအျဖစ္ စာနာေထာက္ထားေနၾကတဲ့ ကမႅာ့မူဆလင္အသိုင္းအ၀ိုင္းရဲ့ ျပစ္တင္ေ၀ဖန္မႈကို မလိုလားတာရယ္ေၾကာင့္ ဒီအေရးမွာ ၾကားထဲက မျပတ္မသား ျဖစ္ေနၾကတယ္လို႔ ရိုးသားစြာ ထင္ျမင္ယူဆမိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ တစ္ဖက္ကိုပစ္တဲ့ ေက်ာက္ခဲေတြကို ၾကားကရင္စီးခံေနတာကေတာ့ အက်ိဳးရွိတဲ့ လုပ္ရပ္လို႔မျမင္ပါဘူး။
         တစ္ေန႔ေန႔မွာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ပတ္၀န္းက်င္မွာ ဘာသာေရးေခါင္းစဥ္တပ္ အျပန္အလွန္ ဆဲဆိုရန္ျဖစ္မႈေတြ ပေပ်ာက္ျပီး အားလံုးတန္းတူ သံသယမျမင္ပဲ ခ်စ္ခင္ညီညြတ္ၾကမယ့္ အေျခအေနကို ေမွ်ာ္လင့္ေနပါတယ္။ ဘဂၤလီရိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့လူေတြ ျမန္မာ့ေျမေပၚမွာ မရွိေတာ့တဲ့ တစ္ေန႔ေပါ့ေလ…။

                                                                                              ျမတ္သိန္းထြန္း(၂၇၊၆၊၂၀၁၂)


ေဆြးေႏြးခ်က္မ်ား-
၁။ ေရးသူ-ရဲရင့္သစၥာ-ကို Myat Thein Tun အားေျဖၾကားျခင္း
၂။ေရးသူ-ျမတ္သိန္းထြန္း-ကိုရဲရင့္သစၥာသို႔ ျပန္ၾကားခ်က္ အပိုင္း(၁)
၃။ေရးသူ-ရဲရင့္သစၥာ-သမိုင္းတို႕အားျပန္လွန္ၾကည့္ျခင္း

ရိုဟင္ဂ်ာ၏ ဇစ္ျမစ္

 

by Kyaw H. Aung on Wednesday, June 27, 2012 at 9:42am ·

မႀကာလွေသးေသာ ကာလအတြင္းက ရိုဟင္ဂ်ာဆိုေသာစကားလံုးကို ႀကိမ္ဖန္မ်ားစြာ ႀကားရခဲ့ပါ၏။ အခ်ိဳ႕ႏိုင္ငံျခားသတင္းစာဆရာ ဆိုသူမ်ားက ၄င္းတို႕ကို အသားေပးေရးသားေနႀကသည္ကို ေတြ႕ရပါသည္။ သူတို႕၏ ေရးသားခ်က္မ်ားတြင္ ရခိုင္လူမ်ိဳးႏွင့္ ရခိုင္ျပည္အေႀကာင္းျမွပ္ထားျပီး တခါမွ်ျမန္မာ့သမိုင္းတြင္ေရာ ႏိုင္ငံတကာသမိုင္းတြင္ပါ မႀကားဖူး မေတြ႕ဖူး မပါဖူးေသာ ရိုဟင္ဂ်ာဆိုသူမ်ားက ေျမာက္ဦးမင္းဆက္ကုိ တည္ေထာင္ခဲ့ပါသည္၊ ေျမာက္ဦးမင္းဆက္မွ ဘုရင္မ်ားသည္ မူဆလင္ဘာသာ၀င္မ်ားျဖစ္ႀကျပီး ျမန္မာဘုရင္ဘိုးေတာ္ဘုရားက ၁၇၈၄ခုနစ္တြင္ ရခိုင္ျပည္ကိုသိမ္းယူေသာအခါ ၄င္းတို႕ကိုေမာင္းထုတ္လိုက္ျပီး ဗုဒၶဘာသာ၀င္ မာဃ(ေခၚ) မဃ္(Magh) လူမ်ိဳးမ်ားကို ၄င္းတို႕၏ ေနရာတြင္ ေနရာခ်ထားေပးသည္၊ ယခုလက္ရွိ ရခိုင္ဆိုသူမ်ားမွာ ၄င္းမာဃလူမ်ိဳးမ်ားႏွင့္ ဘိုးေတာ္ဘုရား၏ ဗမာစစ္သားမ်ားမွ ဆင္းသက္ေပါက္ဖြါးလာေသာ မ်ိဳးမစစ္ကျပားမ်ားျဖစ္သည္၊ ယခုလက္ရွိ စစ္အစိုးရကလည္း ဘိုးေတာ္ဘုရားလုပ္ပုံအတိုင္း လိုက္လုပ္ေနသည္၊ ထို႕ေႀကာင့္ရိုဟင္ဂ်ာမ်ား၏ဘ၀မွာ ပါလက္စတိုင္းလူမ်ိဳးမ်ား၏ ကံႀကမၼာကဲ့သို႕ သနားစရာျဖစ္ေနပါျပီံ စသည္ျဖင့္လက္ရဲဇက္ရဲ ေရးလာႀကပါသည္။


ထိုသတင္းစာဆရာမ်ား၏ အာေဘာ္သက္သက္ကိုသာ ဖတ္ရျပီး သူခိုးက လူလူဟစ္သည့္ ဇာတ္လမ္းႏွင့္ သမိုင္းေႀကာင္းကိုိုမသိေသာ ကမၻာ့စာဖတ္ပရိသတ္အခ်ိဳ႕မွာ သူတို႕ေထာင္ေခ်ာက္၌ မိကုန္ႀကပါေတာ့သည္။ ျမန္မာျပည္ကို ပြဲလန္႕တုန္းဖ်ာခင္းခ်င္သည့္ သင္းတို႕၏အႀကံႏွင့္ ဇာတ္လမ္းအမွန္ကို သိသူအလြန္နည္းပါးေႀကာင္း ၀မ္းနည္းစြာသိခဲ့ရပါသည္။ ဇာတ္ေႀကာင္းမွန္ကို သိသူအနည္းငယ္ႏွင့္ သမိုင္းသုေတသီတို႕က ျဖစ္ရပ္အမွန္ကိုရွင္းျပႀကေသာ္လည္း “က်ားက်ားမီးယပ္” အလုပ္ခံႀကရပါသည္။ ထို႕ေႀကာင့္ စာေရးသူသည္ ၁၉၉၃ခုႏစ္ ေမလအတြင္းက ဘာလင္ျမိဳ႕တြင္က်င္းပခဲ့ေသာ ျမန္မာ့ေရးရာစာတမ္းဖတ္ပြဲတြင္ ထိုကိစၥႏွင့္ပတ္သက္ျပီး စာတမ္းတင္ခဲ့ပါသည္။ သုေတသီမ်ားႀကားမွာျဖစ္၍ ေအာင္ျမင္မွဳရခဲ့ပါသည္။ ယခုလည္း “ရိုဟင္ဂ်ာ” အေႀကာင္းသုေတသန ျပဳထားခ်က္မ်ားကို တင္ျပလိုပါသည္။


ရိုဟင္ဂ်ာဆိုေသာအမည္ကို ၁၉၅၀ခုႏွစ္မ်ားမတိုင္မီက မည္သူမွ်မႀကားဖူးပါ။ မည္သည့္ စာအုပ္တြင္မွ်လည္း မပါဖူးပါ။ ကိုလိုနီေခတ္က ေရးသားခဲ့ေသာ စာအုပ္စာတမ္းမ်ားတြင္လည္း မေတြ႕ရပါ။ေမာရစ္ေကာလစ္ အစရွိသည့္ ရခိုင္သမိုင္းအေႀကာင္း စာအုပ္မ်ားစြာ ေရးသားခဲ့သည့္ ပုဂၢိဳလ္ႀကီးမ်ား၏ စာအုပ္စာတမ္းမ်ားတြင္လည္း ၄င္းနာမည္ႏွင့္ ဆင္တူယိုးမွားေသာ္မွ် မပါပါ။


ျမန္မာျပည္ လြတ္လပ္ေရးရခါစက ေရာင္စုံသူပုန္တို႕ေပၚေပါက္လာရာတြင္ ရခိုင္ျပည္ေျမာက္ပိုင္းကို ျမန္မာျပည္မွခြဲထုတ္ျပီး မူဆလင္ႏိုင္ငံလုပ္လိုသူ ေခၚေတာကုလားမ်ား၏ “မူဂ်ာဟစ္” ဆိုေသာသူပုန္အဖြဲ႕ တဖြဲ႕လည္းပါခဲ့ပါသည္။ ၄င္းကုလားအမ်ားစုမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္းသို႕ ခိုး၀င္လာသူ မူဆလင္တယူသန္မ်ားျဖစ္ႀကျပီး ၄င္းတို႕ကို “ကာဆင္”ဆိုသူက ေခါင္းေဆာင္ပါသည္။ အခ်ိဳ႕ မူဆလင္ႏိုင္ငံမ်ားက ၄င္းတို႕ကိုကူညီႀကပါသည္။ သို႕ရာတြင္ ၄င္း “မူဂ်ာဟစ္တို႕မွာ ဗမာ့တပ္မေတာ္ ေခါင္းေဆာင္ေသာ ျမန္မာ့လက္နက္ကိုင္တပ္ေပါင္းစုတို႕၏ တိုက္စစ္ကိုမခံႏိုင္ေတာ့ဘဲ လက္နက္ခ်ႀကရပါသည္။ သူတို႕က ေခၚေတာကုလား ဘဂၤါလီကုလား စေသာအေခၚတို႕ကို မႀကိဳက္၍ မိမိတို႕ကိုယ္ကို မိမိတို႕ဘာသာ “ရိုဟင္ဂ်ာ”ဟု အမည္သစ္ ကင္ပြန္းတပ္ႀကပါသည္။  မည္သည့္သမိုင္းတင္နာမည္မွမဟုတ္ပါ။ သို႕ရာတြင္္ ျမန္မာ့တိုင္းရင္းသားစာရင္း မထည့္မျဖစ္ထည့္ရေစရန္ “ကုလားဖန္ထိုးထားေသာဇာတ္လမ္း” အခ်ိဳ႕ရွိေနပါသည္။ အမ်ားသိေစရန္ေဖာ္ျပလိုက္ရပါသည္။


ပါးစပ္ရာဇ၀င္လုပ္ထားေသာ ဇာတ္လမ္းအခ်ိဳ႕ကိုေဖာ္ျပရေသာ္ ပထမဇာတ္လမ္းကား ျမန္မာစကား “ရြာေဟာင္းကက်ား”ရခိုင္သံ (Rwahaung ga Kyar) ကလာသည္ဟူ၏။ ယုတၱိလံုး၀မရွိပါေခ်။ အတင္းျမန္မာမွဳျပဳထားျခင္းျဖစ္ပါသည္။ ႀကည့္ျမင္တိုင္ကို (Come and Dine) ပုဇြန္ေတာင္ကို (Push him down) တို႕မွ ဆင္းသက္ျဖစ္ေပၚလာသည္ဆိုေသာ “မဟာပ်င္ျငာယွိဂ်ီး” ၏ အ ေတြးအေခၚမ်ိဳးသာ ျဖစ္ပါသည္။

ဒုတိယဇာတ္လမ္းမွာ တခါက မဂိုအင္ပါယာမွ ပသီမင္းသားတပါးသည္ စစ္ရံွဳးေနာက္လိုက္ေနာက္ပါမ်ားႏွင့္အတူ ရခိုင္္ျပည္သို႕ ထြက္ေျပးလာခဲ့ႀကျပီး ရခိုင္ဘုရင္ထံတြင္ခို္လွံဳေနခဲ့ႀကရသည္ ဟူသတတ္။ ၄င္းမင္းသား၏ အေမဟာ “မိဟာမက္ ရာဟင္” ျဖစ္သျဖင့္
၄င္းတို႕ မွဆင္းသက္လာသူမ်ားကို “ရာဟင္က်”၊ ၄င္းမွ ကာလေရြ႕လ်ားလာေသာေႀကာင့္ “ရိုဟင္ဂ်ာ” ျဖစ္လာသည္ဟူသတည္း။၄င္းဇာတ္လမ္းမွာလည္း သမိုင္းေႀကာင္းႏွင့္မကိုက္ညီ “လံႀကဳပ္”ဇာတ္လမ္းသာ ျဖစ္ပါသည္။


သမိုင္းေႀကာင္းအရေသာ္ကား ခရစ္သကၠရာဇ္ ၁၆၆၁ခုႏွစ္တြင္ မဂိုဧကရာဇ္ ႀသရန္စစ္၏ ညီေတာ္ ရွာရွဴဂ်ာသည္ ေနာင္ေတာ္ကို ပုန္ကန္ရာတြင္မေအာင္ျမင္၍ ရခိုင္ျပည္၌ လာေရာက္ခိုလံွဳရသည္။ အစတြင္ ရခိုင္ဘုရင္ ေျမာက္ဦးေရႊနန္းေတာ္ရွင္ စႏၵသုဓမၼက လက္ခံထားပါသည္။ သို႕ေသာ္ ရခိုင္ဘုရင္က မဂုိမင္းသား၏ သမီးေတာ္ကို ေတာ္ေကာက္ရန္ ေတာင္းဆိုရာတြင္ ရွာရွဴဂ်ာက မေခ်မငံျငင္းဆန္လိုက္သျဖင့္ မဂိုအားလံုးမွာ သုတ္သင္သတ္ျဖတ္ျခင္း ခံရေလေတာ့၏။ ၄င္းရန္မီးပြားေႀကာင့္ ရခိုင္ဘုရင္မွာမဂိုတုိ႕ႏွင့္ စစ္ျဖစ္ရျပီး ၁၆၆၆ခုႏွစ္တြင္ စစ္တေကာင္းနယ္ကို လက္လြတ္လိုက္ရေလေတာ့သည္။ ထိုအခါမွစ၍ စစ္တေကာင္းနယ္မွာ ကုလားပိုင္နယ္အျဖစ္သို႕ လံုး၀က်ေရာက္သြားရျပီး ရခိုင္ျပည္မွာလည္း အင္အားဆုတ္ယုတ္လာေတာ့၏။ ဤသည္ကား ရခိုင္မင္းဆက္ပ်က္သုဥ္းျခင္း အစတည္း။


၄င္းသမိုင္းေႀကာင္းပါကိစၥကို ကမၻာေက်ာ္ ဘဂၤါလီစာဆိုေတာ္ႀကီး ရာဘင္ျဒာနတ္(သ္)တဂိုးက ျပဳျပင္ဇာတ္လမ္းဆင္ျပီး ရခိုင္မိဘုရားအမည္ျဖင္ ့ ၀တၱဳေရးဖူးပါသည္။ ၄င္း၀တၱဳကို အဂၤလိပ္စာေရးဆရာ ေဂ်ာ့ကယ္လ္ရြန္က ျပဇာတ္အျဖစ္ တင္ဆက္ဖူးပါသည္။ သံတြဲသား စာေရးဆရာ တကၠသိုလ္နႏၵမိတ္ (ေခၚ) ဦးတင္ေအာင္ကလည္း ၄င္းျပဇာတ္ကို ျမန္မာဘသာျပန္ဖူးပါသည္။ တဂုိး၏ဇာတ္လမ္းမွာ သမိုင္းပါ အခ်က္အလက္မ်ားႏွင့္ မကိုက္ညီေႀကာင္း အသတ္ခံရသည့္ ဇာတ္သိမး္ မဟုတ္ဘဲ သူတို႕ႏွစ္ဦး “ညားႀကေလသတည္း” ျဖင့္ ဇာတ္သိမး္္္ထားေႀကာင္း ဘာသာျပန္သူ တကၠသိုလ္နႏၵမိတ္က ေထာက္ျပခဲ့ပါသည္။ အက်ယ္ကို ေငြတာရီမဂၢဇင္း အမွတ္(၁၁၉) ၁၉၇၀ခု ေမလထုတ္တြင္ ဖတ္ရွဳႏုိင္ပါသည္။ တကၠသိုလ္ နႏၵမိတ္က ရခိုင္ဘုရင္၏အမည္ကို ငကုသဟု ေဖာ္ျပထားပါသည္။ အမွန္မာ စႏၵသုဓမၼ ျဖစ္ပါသည္။ငကုသလ နန္းစံႏွစ္ႏွင့္ ပသီမင္းသားေရာက္ခ်ိန္ မကိုက္ညီပါ။ ငကုသလမွာ ရခိုင္ရာဇ၀င္၌ “မင္းဆိုးမင္းညစ္”အျဖစ္ ေဖာ္ျပေလ့ရွိွ္သျဖင့္ ဤသို႕မွားသြားဟန္တူပါသည္။ မည္သို႕ပင္ဆိုေစ ၄င္းဇာတ္လမ္းမွာလည္း “ရိုဟင္ဂ်ာ”ႏွင့္ မည္သို႕မွ် မသက္ဆိုင္ပါ။ ပထမ အခ်က္မွာ မင္းသား၏အမည္မွာ “ရွာရွဴဂ်ာ” ျဖစ္ျပီး “ရာဟင္”မဟုတ္ေႀကာင္း သမိုင္းတြင္ အထင္အရွားပါပါသည္။ ဒုတိယအခ်က္မွာ ၄င္းတို႕အားလံုး ရခိုင္ဘုရင္၏ သုတ္သင္ျခင္းခံလိုက္ရသျဖင့္ မ်ိဳးဆက္အစြယ္အပြါး မက်န္ႏိုင္ေတာ့ပါ၊ အေႀကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေႀကာင့္ အဆက္အႏြယ္ အခ်ိဳ႕ က်န္ခဲ့ပါလွ်င္လည္း အသားျဖဴေသာ မဂိုမ်ားသာ ျဖစ္ရပါမည္။ယခုကဲ့သို႕ ဘဂၤါလီ စစ္တေကာင္းစကားေျပာသူမ်ားေတာ့ မျဖစ္ႏိင္ပါ။ ထို႕ေႀကာင့္ ဒုတိယဇာတ္လမ္းမွာ သမိုင္းေႀကာင္းမွ အတင္းဆြဲထားသည့္ ဇာတ္လမ္းဟုဆိုပါက မွားမည္မထင္ပါ။


တတိယဇာတ္လမ္းတခု ရွိပါေသးသည္။ “ရို၀န္ညွာ” ဆိုေသာစကားမွ ဆင္းသက္လာသည္။ ရခို္င္သံျဖင့္ (Ro-wan-nya) မွ လာသည္ဟူ၏။ ပထမဇာတ္လမ္းကဲ့သုိ႕ပင္ ယူဆရမည္ျဖစ္ပါသည္။ အေျခအျမစ္ အေထာက္အထား မေတြ႕ရပါ။


စတုတၳဇာတ္လမ္းမွာ ခပ္ေရးေရးေတာ့ရိွပါသည္။ ၄င္းဇာတ္လမ္းအရ ေျမာက္ဦးေခတ္ ရခိုင္ျပည္၏ ႀသဇာခံ မူဆလင္ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံ ရွိခဲ့သည္။ ၄င္းျပည္ကို “ရံုျပည္”၊ ရခိုင္သံျဖင့္ (Roang Pryee) ၊ ျမန္မာသံျဖင့္ (Yoang Pyee) ဟုေခၚသည္။ “ရံုမင္းသား”
တပါးႏွင့္ ေနာက္လိုက္မ်ား ရခိုင္ျပည္တြင္ လာေရာက္ခစားေနထိုင္သည္။ ထိုသူမ်ားကို “ရံုအိမ္က်”ဟုေခၚခဲ့ရာမွ ကာလေရြ႕လ်ား၍ "ရိုဟင္ဂ်ာ” ျဖစ္လာသည္ ဟူ၏။


မဟာပညာေက်ာ္ ေလွ်ာက္ထံုး ဓည၀တီအေရးေတာ္ပုံ စေသာက်မ္းမ်ားတြင္ “ရံုပသီျပည္”မွ “ရံု”မင္းသည္ ရခိုင္ဘုရင္ မင္းဖေလာင္းႀကီးႏွင့္ အမတ္ႀကီး မဟာပညာေက်ာ္တို႕ကို ေလးစားႀကည္ညိုလွ၍ သားေတာ္ “ရံုမင္းသား ရွာအလင္”ႏွင့္ ေနာက္ပါတေထာင္ကို ေျမာက္ဦးျမိဳ႕ေတာ္သို႕ ေစလႊတ္ျပီး “မရမာ”ဘာသာစကား၊ စာေပ၊ ယဥ္ေက်းမွဳတို႕ကုိ
ေလ့လာသင္ယူေစေႀကာင္း ပါရွိသည္။ သို႕ရာတြင္ ၄င္းတို႕ အုပ္စု ရခိုင္ျပည္တြင္ အေျခခ်ေနထိုင္ေႀကာင္းေတာ့ မပါပါ။ ထို႕ေႀကာင့္
စတုတၳဇာတ္လမ္းကို သမိုင္းႏွင့္ညီမညီ္စီစစ္ႀကပါစို႕။ “ရံုမင္းသား ရွာအာလင္”ႏွင့္ ေနာက္လိုက္ေနာက္ပါတို႕မွာ “မရမာ” (ျမန္မာ)စာေပ စကား ယဥ္ေက်းမွဳတို႕ကို မင္းဖေလာင္းႀကီးေခတ္မွပင္ သင္ယူခဲ့ရျပီးျဖစ္ရကား ေနာက္ႏွစ္ေပါင္း (၄၀၀) နီးပါးႀကာသည့္ ယခုေခတ္တြင္ ၄င္းတို႕၏ အဆက္အႏြယ္မ်ားမွာ ျမန္မာစကား ရခို္င္စကား စသည္တို႕ကို ေကာင္းစြာတတ္ရပါမည္။ေရႊဘိုခရိုင္မွ ျမန္မာမူဆလင္မ်ားႏွင့္ ဗရင္ဂ်ီအဆက္အႏြယ္မ်ားက သက္ေသခံပါလိမ့္မည္။ ဥပမာ ကြယ္လြန္သူ က်ားဘျငိမ္း (မႏၱေလျမိဳ႕ ေရႊက်ားလက္ေ၀ွ႕အဖြဲ႕ ကို တည္ေထာင္သူ) မွာ ေရႊဘိုသားစစ္စစ္ ျမန္မာမူဆလင္အစစ္ႀကီး ျဖစ္ပါသည္။ သူတို႕ေဆြမ်ိဳးတသိုက္လံုး ျမန္မာဗုဒၶဘာသာ ဓေလ့ထံုးစံမ်ားကို မိရိုးဖလာ ဗုဒၶဘာသာအခ်ိဳ႕ထက္ပင္ သိႀကပါေသးသည္။ ထို႕ေႀကာင့္ သူတို႕ညီအကိုမ်ားကို အခ်ိဳ႕က “ကမၼ၀ါညွပ္မည့္ မူဆလင္မ်ား”ဟု ကင္ပြန္းတပ္ခဲ့ႀကရပါသည္။ ယခု ရိုဟင္ဂ်ာဆိုသူမ်ားကို ႀကည့္ပါ။ မုတ္ဆိတ္က တေတာင္ေလာက္ႏွင့္ ဘဂၤါလီ စစ္တေကာင္းစကားကလဲြ၍ ဘာစကားမွ်မတတ္ႀကပါ။ ထို႕ေႀကာင့္ စတုတၳဇာတ္လမ္းမွာလည္း ယုတၱိမရွိပါ။


၀ါရင့္ သတင္းစာဆရာႀကီး ေႀကးမံုဦးေသာင္း (စာေရးဆရာ ေအာင္ဗလ)၏ အဆိုအရ ရိုဟင္ဂ်ာဆိုေသာနာမည္ကို အလံနီကြန္ျမဴနစ္မ်ားက “မူဂ်ာဟစ္” သူပုန္မ်ားအတြက္ ထြင္ေပးခဲ့ေသာနာမည္ျဖစ္ေႀကာင္း၊ ၁၉၅၁ခုႏွစ္မ်ားအစပိုင္းက အလံနီမ်ားႏွင့္ မူဂ်ာဟစ္မ်ားမွာ “ယာယီမဟာမိတ္” ဖြဲ႕ထားျပီး ဖဆပလအစိုးရကို တိုက္ခိုက္ေနႀကေႀကာင္း၊ မူဂ်ာဟစ္မ်ားက သူတို႕အတြက္ သမိုင္း၀င္အမည္တခု ရွာေပးခိုင္းသျဖင့္ အလံနီမ်ားကကင္းပြန္းတပ္ေပးခဲ့ျခင္းျဖစ္ေႀကာင္း၊ မည္သို႕ အဓိပၸာယ္ရွိသည္ကိုေတာ့ သူတို႕လည္းမသိ၊ မည္သူမွ်လည္း ယခုတိုင္လည္းမသိေႀကာင္း၊ ၄င္းတို႕ကိုယ္တိုင္ ယခုလက္ရွိအခ်ိန္တြင္ ျမန္မာအစိုးရကို ဆန္႕က်င္သူ ျဖစ္ေနေသာ္လည္း ႊရိုုဟင္ဂ်ာကိစၥကဲ့သို႕ တိုင္းျပည္နစ္နာမည့္ ပြဲလန္႕တုန္းဖ်ာခင္းသည့္ ကိစၥမ်ိဳးတြင္ေတာ့ လံုး၀မေထာက္ခံႏိုင္ေႀကာင္း ဘာလင္ျမိဳ႕တြင္ ကြန္ဖရင့္တက္လာစဥ္က စာေရးသူအားရွင္းျပဖူးသည္။


ရိုဟင္ဂ်ာ ဆိုေသာအမည္မွာ အလံနီမ်ားက ထြင္ေပးခဲ့ေသာ အမည္ျဖစ္သည္ဆိုေသစကားမွာ ယုတၱိရွိပါသည္။ အလံနီမ်ားသည္ အမည္သစ္ထြင္ရာတြင္ ပါရဂူေျမာက္သကဲ့သို႕ နာမည္ေျပာင္ေပးရာတြင္ တဖက္ကမ္းခတ္ျပီး အႏြတၱသညာသမုဒ္ရာ၌လည္း
အတုလံသူမ်ားျဖစ္၍ သူတပါးအားနာမည္ဖ်က္ရာ ကိစၥမ်ားတြင္ေတာ့ သူမတူေအာင္ ထူးခြ်န္သူမ်ားျဖစ္ႀကပါ၏။ ၄င္းကိစၥအားလံုးတြင္ မည္သူမွ်မယွဥ္သည့္ စပါယ္ရွယ္လစ္မ်ား ျဖစ္ႀကပါသည္။ ဦးႏုအစိုးရကို မသာတခုအရင္းျပဳတဲ့ “ငႏု”အစိုးရဟု ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းႏွင့္ အာဇာနည္ႀကီးမ်ား၏ အသုဘကို အျမတ္ထုတ္ျပီး မဲႏိုင္သည္ဟု အက်ိဳးယုတ္ အရွက္ခြဲ သိကၡာခ်ခဲ့သူမ်ား ျဖစ္ပါသည္။ ၄င္းတို႕ “သံုးပါတီမဟာမိတ္” သိမ္းပိုက္ထားသည့္ လြတ္ေျမာက္ေသာနယ္ေျမမ်ားတြင္ ေက်ာင္းသံုး ေဒါင္းတံဆိပ္ ျမန္မာသင္ပုန္းႀကီးပါ “ဘူးသီးႏုႏုမခူးရ။ ငါ၏ဒူးနာ၏” စေသာ ဖတ္စာမ်ားအစား ၄င္းတို႕ အသစ္ထြင္ထားေသာ “မဆပလ လခမရ။ မ၀တ၀၊ ခဏခဏ၊ အာဏာျပ” စေသာ “ႏိုင္ငံေရး သင္ပုန္းႀကီးမ်ား”ကို သင္ေစခဲ့သူမ်ားလည္း ျဖစ္ႀကပါေပ၏။ အလံနီေခါင္းေဆာင္ႀကီး သခင္စိုးမွာ ဟိုစစ သည္စစ စာအုပ္မ်ားဖတ္ျပီး္ နာမည္သစ္ထြင္တတ္သူ ျဖစ္ပါသည္။ ဥပမာ “အႏုပဋိေလာမ ရုပ္၀ါဒ” စေသာ သဒၵါမမွန္သည့္ ေ၀ါဟာရမ်ားကို တီထြင္ခဲ့သူလည္း ျဖစ္ပါ၏။ ရခိုင္တိုင္း အလံနီေခါင္းေဆာင္ ေက်ာ္ဇံရႊီမွာ ရခိုင္တဦးျဖစ္သျဖင့္ ၄င္းတို႕သည္ “ရံုျပည္” အေႀကာင္းကို ႀကားဖူးနား၀ျဖင့္ “ရံုျပည္သားမ်ား” (Roangian) ဟူေသာအမည္ကို ရွာေဖြေပးခဲ့ျခင္းလည္း ျဖစ္တန္ရာပါသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံသားျဖစ္ေႀကာင္း ႀကံဖန္အေႀကာင္းျပရမည့္ “မူဂ်ာဟစ္ေဟာင္း” မ်ားက ၄င္းအမည္ကုိ ခဏမဆိုင္း ၀မ္းသာအားရ လက္ခံလိုက္ႀကဟန္ရွိပါသည္။ "Roangian" ကို "Ro-an-gian" ဟု အသံထြက္ရာမွ အသံထြက္မမွန္သျဖင့္ ကုလားသံျဖင့္ “Ro-hin-gya” “ရိဟင္ဂ်ာ” ျဖစ္လာႏိင္စရာ ရွိပါသည္။


ယခု ေနာက္ထပ္ခိုး၀င္လာႀကေသာ “ရိုဟင္ဂ်ာ”ဆိုသူမ်ားႏွင့္ ၄င္းတို႕ကို အားေပးေနေသာ “သတင္းစာဆရာ”  “သမိုင္းဆရာ” ဆိုသူအမ်ားစုမွာ ၀မရွဘဲ၀ိလုပ္ခ်င္သူမ်ားျဖစ္၍ ထင္ရာကိုစြတ္ေျပာျပီး “ယုတ္တမ္း” “ရမ္းတုတ္" ႀကျခင္းျဖစ္ပါသည္။ သမိုင္းေႀကာင္းကို အေသအခ်ာ ေလ့လာႀကဟန္မတူပါ။ မိမိကိုယ္ကိုမိမိ “ဘာမားအိပ္စပတ္” ဟု ထင္ေယာင္ေနေသာ သတင္းစာဆရာမာတင္စမစ္က ၄င္း၏ေဆာင္းပါးတြင္ “လက္ရွိစစ္အစိုးရ”သည္ ရခိုင္ျပည္၏ေရွးေဟာင္းမူဆလင္အမည္မ်ားကို မဃ္ အမည္သို႕ ေျပာင္းပစ္ေနသည္၊ ဥပမာ Arakan မွ Rakhine သို႕ ေျပာင္းသည္၊ Akyab မွ စစ္ေတြ Sandoway မွသံတြဲ ၊ Cheduba မွ မာန္ေအာင္ စသည္ျဖင့္ ေျပာင္းပစ္သည္ ဟု ေရးထားပါသည္။ အက်ယ္ရွင္းျပရန္ လိုအပ္မည္မထင္ပါ။ “စေကာေလာက္မွ ေစာက္မနက္ေသာဥာဏ္”ျဖင့္ ေရးသားထားျခင္းျဖစ္သည္ကို စာရွဳသူအားလံုး သိႀကမည္ျဖစ္ပါသည္။ ၄င္းကဲသို႕ေသာ ပုဂိၢဳလ္ႀကီးမဟုတ္ေသာ “ပုပ္ကိုယ္ႀကီး” မ်ားရွိသျဖင့္ အထက္ပါ “ရိုဟင္ဂ်ာ ဇာတ္လမ္းမ်ား” ေပၚေပါက္လာသည္ဟု ယူဆရန္သာရွိပါေတာ့သည္။ ထို “ပုပ္ကိုယ္ႀကီး”မ်ား၏ လက္ခ်က္မ်ားမွာ အလြန္ ေႀကာက္စရာေကာင္းပါသည္။သတင္းစာလြတ္လပ္ခြင့္ကုိ မတရားအသံုးခ်ျခင္းပင္ ျဖစ္ပါသည္။ ၄င္းတို႕သည္ တေန႕ေန႕တြင္ “ျမန္မာအစိုးရသည္ သမိုင္း၀င္အမည္ Rangoon မွ Yangon သို႕ ေျပာင္းပစ္သည္။  Rangoon ဆိုသည္မာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ေျမာက္ပိုင္းရွိ Rangunla (Rangonla) နယ္သား ကုလားမ်ားက တည္ေထာင္ေသာျမိဳ႕ ျဖစ္သည္၊ ၄င္းတို႕ ေဒသရင္းကိုစဲြ၍ ေပးထားခဲ့ေသာ အမည္ျဖစ္သည္၊ ျမန္မာအစိုးရက အတင္းျမန္မာမွဳျပဳုုျပီး ရန္ကုန္ဟု ေျပာင္းပစ္သည္ စေသာလံႀကဳပ္ဇာတ္လမ္းမ်ားကိုလည္း တီထြင္ေကာင္းုတီထြင္ပါလိမ့္မည္ဦးမည္။ ေစာင့္သာႀကည့္ ႀကေပေတာ့ အရပ္ကတို႕ ဟုသာ ဟစ္လိုက္ခ်င္ပါဘိေတာ့သည္။


၁၉၇၀ ခုနွစ္မ်ားအတြင္းက ေခတ္စားခဲ့ေသာေတးတပုဒ္ကို သတိရလာပါသည္။ သီဆိုသူ၏အမည္ကို မမွတ္မိေတာ့ပါ။ မွတ္မိေသာစာသားမွာ “ပြဲလန္႕တုန္း ဖ်ာခင္းမလို႕ ႀကံရြယ္ ေနာက္မွေရာက္လာတဲ့ ကိုယ္လူလည္၊ သူက်မကိုခ်စ္တယ္၊ေမတၱာေနရာေပးကြယ္ က်မမွာခ်စ္သူရွိတယ္ ရွင္ငရဲႀကီးလိမ့္မယ္” ဟူႈ၍ျဖစ္ပါသည္။ ၄င္းေတးသြားအတိုင္း စာသားေျပာင္းျပီး "ပြဲလန္႕တုန္း ဖ်ာခင္းမလို႕ ႀကံရြယ္ အေနာက္ကေရာက္လာတဲ့ ကုလားလည္ သူကိုယ္သူ “ရိုဟင္ဂ်ာ”တဲ့ကြယ္၊ ရခိုင္ျပည္မွာ နင္တို႕အတြက္ ေနရာမရွိတယ္၊ သူမ်ားျပည္ုကို လိုခ်င္ရင္ “ဂ်ဟာနမ္” ငရဲအိုးမွာ ေဇာက္ထိုးက်လိမ့္မယ္" ဟု ဆိုခ်င္စိတ္ေပါက္ေနျပီ ျဖစ္ပါေႀကာင္း တင္ျပရင္း နိဂံုးခ်ဳပ္အပ္ပါသည္။

ခင္ေမာင္ေစာ(ဘာလင္ျမိဳ႕)

ရိုဟင္ဂ်ာ စနက္တံ နဲ ့ ျမန္မာ အစိုးရ ဘာလဲ ၊ ဘယ္လဲ

 

by FNG on June 24, 2012

 

   

တင္ေက်ာ္ေက်ာ္စိုး

  
ရခိုင္ ျပည္္နယ္ ေျမာက္ ပိုင္း မွာ အေျခစိုက္ တဲ့ ျမန္မာ စစ္တပ္ က အရ
ရွိ ေတြ ဟာဘဂၤါလီ ရိုဟင္ဂ်ာ ေတြ နဲ ့ ေပါင္းၿပီး ကိုယ္က်ိဳးစီး ပြား ရွား ေဖြ မႈ ေတြ ၊ ေဒသခံ ေတြ ရဲ ့ ျပႆနာ
ေတြ ကို ဦးစား
မေပး မႈ ေတြ ကို ၊ ဘဂၤါလီ ေတြ ရာဇ၀တ္ မႈ က်ဴးလြန္ ခဲ့ တာ ေတြ ကို မသိက်ိးကၽြံ ့ျပဳ ခဲ့ တာ ေတြ
ကို FNG မွ မၾကာခင္ တင္ဆက္ ပါေတာ့ မည္ ။ ေစာင့္ေမွ်ာ္ ဖတ္ ရႈ ၾကပါ။
ရခိုင္ ျပည္နယ္ ေျမာက္ ပိုင္း တြင္   အေျခစိုက္ သည့္ စစ္တပ္ ၊ ရဲ အပါ အ၀င္  အစိုးရ လံုၿခံဳ ေရး တပ္
ဖြဲ ့ မ်ား တစ္ဖက္ ႏိုင္ငံ မွ ခိုး၀ွက္ ၀င္ေရာက္ ကာ အေျခခ် ေန ထိုင္ သည့္ ဘဂၤါလီ မ်ား  ထံ မွာ ႏွစ္စဥ္
ေျမာက္ မ်ား လွ ေသာ အက်ဳိး အျမတ္ မ်ား ကို ရွိ သည္ ဟု ေမာင္ေတာ ၿမိဳ ့ နယ္ အေျခစိုက္ အစိုးရ
မဟုတ္ သည့္ အဖြဲ ့ အစည္း တစ္ခု မွ အႀကီး အကဲ တစ္ဦး က FNG ကို ေျပာသည္။
ထိုေဒသ တြင္ ဆယ္စု ႏွစ္ တစ္စု ေက်ာ္ ၾကာတာ၀န္ ထမ္းေဆာင္ လာခဲ့ သည့္ လုပ္ ငန္း ပိုင္း ဆိုင္ရာ
ကၽြမ္းက်င္ သူ ဌာေန NGO အရာ ရွိ သည္ စစ္တပ္ အရာ ရွိ မ်ား ၊  ဘဂၤါလီ လူကံု ထံ မ်ား ၊ ေဒသခံ
ရခိုင္တိုင္း ရင္းသား ေၾကး ရတတ္ မ်ား ႏွင့္ လည္း နီးစပ္ မႈ ရွိ ၿပီး ၎ တို ့ ျပဳ လုပ္ သည့္ ဧည့္ ခံ ပြဲ
မ်ား ႏွင့္ ဖိတ္ၾကား မႈ မ်ား ကိုလည္း အၿမဲ တစ္ေစ လို လို ေရာက္ ျဖစ္ သူ တစ္ေယာက္ ျဖစ္သည္။
ၿပီး ခဲ့ သည့္ သီတင္း ပတ္ မ်ား အတြင္း ရခိုင္ ျပည္နယ္ တြင္ မၿငိမ္ သက္ မႈ မ်ား ႏွင့္ ပတ္သက္ ၍ သူက
“  ကၽြန္ေတာ္ ဒါမ်ိဳး ျဖစ္လာ မယ္ လို ့ မထင္ ထား ခဲ့ ဘူး ၊ တကယ္ ကို မထင္ ထား ခဲ့ တာ ပါ။ ဒီေဒသ
မွာ အေျခခ် တဲ့ ဘဂၤလီ ေတြ က နည္း လမ္း အမ်ိဳး မ်ိဳး သံုး ၿပီး ႏိုင္ငံ သား ျဖစ္ေရး ပဲ။ ဒီလို အၾကမ္းဖက္
တဲ့ နည္း ေတြ ပါ၀င္ လာ မယ္ လို ့ ကၽြန္ေတာ္ ဘယ္ တုန္း က မွ မထင္ ခဲ့ ဘူး ဟု FNG ကို ေျပာသည္။
ေမာင္ေတာ ၿမိဳ ့နယ္ သည္ ရခိုင္ ျပည္နယ္ ၏ ဖြံ ့ၿဖိဳး တိုးတက္  မႈ အနည္းဆံုး ေဒသ ျဖစ္ေသာ္ လည္း
တစ္ဖက္ ႏိုင္ ငံ ႏွင့္ နီးစပ္ သည့္ ျပင္ နယ္စပ္ ကုန္သြယ္ေရး အေျခစိုက္ စခန္း ရွိ ရာ ၿမိဳ ့ ျဖစ္ ေသာ
ေၾကာင့္ စီးပြား ေရး ဆန္သည့္ ၿမိဳ ့ တစ္ခု ပင္ ျဖစ္သည္။ ေမာင္ေတာ ေဒ သတြင္ စိုက္ပ်ိဳး ေရး လုပ္ငန္း
မ်ား ႏွင့္ ေမြး ျမဴ ေရး လုပ္ ငန္း မ်ား ရွိ ၿပီး ငါး ၊ ပုဇြန္ စသည့္ ေမြး ျမဴ ေရး လုပ္ ငန္း မ်ား ကို စစ္ တပ္
မွ ထိမ္း ခ်ဳပ္ ထား သည္။   ထြက္ ရွိသည့္ ငါး ၊ ပုဇြန္ မ်ား မွာ လည္း ေဒသ တြင္းစား နပ္ ရိကၡာ ဖူလံု
ေရး ထက္ ဘဂၤါလီ မ်ား မွ တစ္ ဆင့္  ဘဂၤလား ေဒရွ္ ႏိုင္ငံ ကို ေရာင္း ခ်ၾကသည္သာ မ်ားသည္။
နယ္စပ္ ကုန္ သြယ္ ေရး (နစက) ၊ လူ၀င္မႈ ႀကီးၾကပ္ ေရး ၊ ရဲ ႏွင့္ စစ္တပ္ မွာ ေမာင္ေတာ ေဒသ တြင္
အာဏာ လႊမ္း မိုး မႈ အရွိ ဆံုး သူ မ်ား ျဖစ္ၿပီး ေဒသတြင္း ရွိ မဂၤလာ ေဆာင္ ႏွင့္ ေမြး ေန ့ ပြဲ မွ လြဲ ၍
အရာ ရာ ကို ခ်ဳပ္ ကိုင္ထားသည္။

နစက အရာ ရွိ မ်ား မွာ ကိုယ္က်ိဳး ရွာ အက်င့္ ပ်က္ ခ်စား မႈ တြင္ ထိပ္ ဆံုး က ျဖစ္သည္ ။ ဘဂၤလား
ေဒရွ္ မွ ကုန္ ပစၥည္းသာ မက လူပါ သြင္းသည္ ဟု ေက်ာ္ၾကား သည္။ ဘဂၤလီ အမ်ားစု မွာ ေမာင္
ေတာ ႏွင့္ စစ္ေတြ တြင္ အေျခခ် ေန ထိုင္ ၾက ေသာ္ လည္း ေတာင္ ေက်ာ္ လွ်င္ (မွတ္ပံု တင္ / ႏိုင္
ငံသား လက္မွတ္) မရွိ သူမ်ား မွာ ခက္ ခဲ ၾကသည္။ လမ္းခရီး တြင္ မွတ္ ပံု တင္ ျပ ရသည့္ ဂိတ္ မ်ား
ရွိ ေနသည့္ အတြက္ ခရီးသြားလာ ေရး တြင္ အဆင္ မေျပ ၾက ေခ်။
စစ္တပ္ က ေတာင္ ေက်ာ္ ခ်င္သည့္ ဘဂၤါလီ မ်ား ကို တစ္ဦး လွ်င္ သိန္း ဆယ္ဂဏန္းထိ ယူကာ ပို ့
ေဆာင္ ေပး ၾကသည္ ဤ သို ့ ျဖင့္ ဘဂၤါလီ ရိုဟင္ဂ်ာ မ်ားသည္ မေကြး ၊ ရန္ကုန္ ႏွင့္ မႏၱေလး ၿမိဳ ့မ်ား
သို ့ ေရာက္ ရွိလာ ကာ အေျခခ် ေန ထိုင္ ၾက ေတာ့ သည္။ အခ်ိဳ ့ လည္း ထပ္မံ ခရီး ဆက္ ၿပီး ထိုင္း
ႏွင့္ မေလး ရွား သို ့ ေရာက္ ကာ ဒုကၡသည္ မ်ား  အျဖစ္ ခံ ယူလိုက္ ၾက ၿပီး တတိယ ႏိုင္ငံ မ်ား သို ့
ေရာက္ ရွိ ၾက ေတာ့ သည္။
ထိုခရီးလမ္း ေၾကာင္း အေမရိကန္ ႏိုင္ငံ သို ့ ေရာက္ ရွိ လာသည့္ ဘဂၤါလီ ရိုဟင္ ဂ်ာ ဒုကၡသည္ တစ္ဦး
ျဖစ္သူ အဗၺဒူလာ ဖိုင္ဆယ္ က ” ကၽြန္ေတာ္ ၁၉၉၆ ခုႏွစ္ မွာ ေမာင္ေတာ  ကို ေရာက္တယ္ ၊ မွတ္ပံု တင္
လုပ္ ဖို ့ က ေစ်းႀကီးတယ္။ မကပ္ ႏိုင္တာ နဲ ့ ေတာင္ ေက်ာ္ ၿပီး ေရာက္လာ တာပါ။ အဲဒီတုန္း ကေတာ့
စစ္တပ္ ေပၚတာ နဲ ့ မဟုတ္ ဘူး ၊ ဂိတ္ ေတြ မွာ လိုင္း ေၾကး ေပး ၿပီး ျဖတ္တာ ပါ။ ၂၀၀၀ ခုႏွစ္ မွာ မဲလ
ဒုကၡသည္ စခန္း ကို ေရာက္တယ္။ ၂၀၀၄ ခုႏွစ္ မွာ အေမရိကန္ ေရာက္တယ္။ အခု တကၠဆက္ ျပည္
နယ္ မွာ ေနတယ္ ” ဟု သူ ျဖတ္ သန္း ခဲ့ ရသည့္ ခရီး ရွည္ ႀကီး ကို အက်ဥ္း ခ်ဳံး ေျပာျပသည္။
ရခိုင္ ျပည္နယ္ ရွိ လူ၀င္မႈ ႀကီး ၾကပ္ေရး ဦးစီးဌာန ႏွင့္ နယ္စပ္ ေဒသ ရွိ လ၀က ၀န္ထမ္းမ်ားသည္ ဘဂၤါ
လီ ရိုဟင္ဂ်ာ မ်ားထံ မွ တံစိုး လက္ ေဆာင္ ၿမိဳးၿမိဳး မ်က္ မ်က္ ရယူၿပီး ႏိုင္ငံ ကူးလက္ မွတ္ ထုတ္ ေပး ေလ့
ရွိသည္။ ၎ တို ့ သတ္မွတ္ ထား သည့္ ကာ လ ေပါက္ ေစ်း မေပး ႏိုင္ သည့္ ဘဂၤါလီ မ်ား ကို ႏိုင္ငံ ကူး
လက္မွတ္ ( ႏိုင္) ကို မထုတ္ ေပး ေသာ္ လည္း ေထာက္ လွမ္း ေရး တစ္ေခာတ္ ဆန္း ခ်ိန္ က မူ ယာယီ
ေန ထိုင္ ခြင့္ ႏွင့္ ခရီးသြားလာခြင့္ ဆိုသည့္ ကဒ္ တစ္မ်ိဳး ကို လစဥ္ ေၾကး ပံုစံ မ်ိဳး ျဖင့္ ေပး ၿပီး ထုတ္ ေပး
သည္။ ထို ယာယီ ေန ထိုင္ ခြင့္ ဆိုသည္ မွာ အစိုးရ ၏ တရား ၀င္ အစီအစဥ္ မဟုတ္ ေပ။ ေဒသရွိ ၀န္ထမ္း
မ်ား ႏွင့္ အထက္ အရာ ရွိ မ်ား ပူးေပါင္း ရိုက္စား လုပ္ သည့္ အစီအစဥ္ တစ္ခု သာ ျဖစ္သည္။
ေမာင္ေတာ ႏွင့္ ဘူးသီးေတာင္ အထက္ ဘက္ တြင္ နယ္စပ္ ျဖတ္ ေက်ာ္ မႈ ခင္း မ်ား ေန ့ စဥ္ လို လို ရွိသည္
။ ျမန္မာ ဘက္ျခမ္း တြင္ ရာဇ၀တ္ မႈ ခင္းမ်ား က်ဴးလြန္ ထား သည့္ ဘဂၤါလီ မ်ားသည္ နယ္စပ္ ျဖတ္ ေက်ာ္
ၿပီး ဘဂၤါလား ေဒရွ္ ႏိုင္ငံ ထဲ ကို ထြက္ ေျပးၾကသည္။
” ေမာင္ေတာ ၊ ဘူးသီးေတာင္ ရာဇ၀တ္ မႈ ခင္း တစ္၀က္ ေလာက္ က ဘဂၤါလီ ေတြ က်ဳးလြန္ တာ ခ်ဥ္း ပဲ၊
ၿပီး ရင္ နတ္ ျမစ္ ကို ကူး ၿပီး ထြက္ ေျပး ၾကတယ္။ ၿပီး ရင္ ျပန္လာ ၾကတယ္။ ပုဇြန္ အင္း ေတြ မွာ လုပ္တဲ့
ရိုဟင္ဂ်ာ ေတြ ဆို ေဆးေျခာက္ ၊ ဖင္ဆီဒိုင္း ေရာင္းတာ တို ့ ေတြ ပါ လုပ္ တယ္ ” ဟု  ေမာင္ေတာ ၿမိဳ ့မွ
က်န္းမာ ေရး ၀န္ထမ္း တစ္ဦး က ေျပာသည္။
တရား မ၀င္ က်ဳးေက်ာ္ ေနထိုင္သည့္ ရိုဟင္ဂ်ာ မ်ား ကို ခိုင္မာသည့္ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္း မ်ား ႏွင့္ အညီ
ေနထိုင္ ရန္ ေဒသ ရွိ တာ၀န္ ရွိ သူ မ်ား ကိုယ္ တိုင္ က မလုပ္ ေဆာင္ ခဲ့ ၾက ။ ရာဇ၀တ္ မႈ ခင္း မ်ား ျဖစ္
လွ်င္ လည္း ရံုး မေရာက္ ၊ ဂါတ္ မေရာက္ မွီ မွာ ပင္ ရိုဟင္ဂ်ာ ေၾကးရတတ္ မ်ား က ေငြ ေပး ၿပီး ေရြးထုတ္
ခဲ့ ၾကသည္။ ေမာင္ေတာ ရဲ မ်ား ကလည္း လူနည္း စု မို ့ထင္ ပါသည္ ဘဂၤါလီ မ်ား ကို ျပတ္ျပတ္သားသား
မကိုင္ တြယ္ ရဲ ။ စစ္ေတြ ၿမိဳ ့ ေနရာ အခ်ိဳ ့ႏွင့္ ေမာင္ေတာ တြင္ ပါ ညအခ်ိန္ ဆိုလွ်င္ ဘဂၤါလီ မ်ား ႀကီးစိုး
သည့္ ေနရာ မ်ား သို ့ ျမန္မာ အမ်ား စု မ၀င္ထြက္ ရဲ ၾက။
ခ်မ္းသာ သည့္ ဘဂၤါလီ မ်ား က တပည့္ ေမြး ၊ လူမိုက္ ေမြး လုပ္ ၿပီး ေဒသ တြင္ တာ၀န္ က်သည့္ စစ္တပ္
ရဲ အရာ ရွိ မ်ား ကို အိပ္ကပ္ ထဲ ထည့္ ကာ လူ တြင္ က်ယ္ လုပ္ လာ သည္ မွာ ထို ေဒသ တြင္ ဆယ္စု ႏွစ္
တစ္ခု မခန္ ့ ရွိ ၿပီ ုျဖစ္သည္။
ဘူးသီးေတာင္ ေထာင္ တြင္ ႏိုင္ငံ ေရး အက်ဥ္းသား အျဖစ္ ႏွစ္အတန္ၾကာ ေန ခဲ့ ဖူး သူ တစ္ေယာက္ က
” အျပင္က အာဏာပိုင္ ေတြ ေတာ့ ဘယ္လို ေနလဲ မသိ ဘူး ေထာင္ အာဏာ ပိုင္ ေတာင္ ဘဂၤါလီ ေထာင္
က် ေတြ ကို ေသာၾကာ ေန ့ ၀တ္ ျပဳ ခြင့္ ေပးတာ တို ့ က အစ ေဒသခံ ရခိုင္ တိုင္းရင္းသား ေတြ ထက္ ကို
ထူးထူးျခားျခား အခြင့္ အေရး ေပး ရတယ္ ” ဟု FNG ကို ေျပာသည္။
၂၀၀၀ ျပည့္ လြန္ ႏွစ္မ်ား တြင္ ႏိုင္ငံ ရပ္ျခား မွာ မြတ္ဆလင္ မ်ား ၏ အကူ အညီ ျဖင့္ ထိုေဒသ ရွိ ရိုဟင္ဂ်ာ
တို ့သည့္ ေလွစီးဒုကၡသည္ ဆိုသည့္ အမည္ ကို ရရွိ ရန္ ၾကံ ေဆာင္ ခဲ့ ၾကသည္။ စြန္ ့စား ၀ံ သူ ရိုဟင္ဂ်ာ
မ်ား က ေဒသတြင္းဥ္ ၎ တို ့ လံုၿခံဳ မႈ မရွိ ဟု အေၾကာင္း ျပ ကာ ေလွ ျဖင့္ ထြက္ ေျပး ၾကျခင္း ျဖစ္သည္။
မေလး ရွား တြင္ အသင့္ စီစဥ္ထား သူ မ်ား က ထို ေလွစီး ဒုကၡသည္ ရိုဟင္ဂ်ာ မ်ား ေရာက္ လာ လွ်င္ အဆင္
သင့္ ပင္ ဒုကၡသည္ အျဖစ္ အသိအမွတ္ ျပဳ လုိက္ ေတာ့ သည္။
မေလးရွား သို ့ ေလွစီးဒုကၡသည္ အျဖစ္ ေရာက္ ရွိ သြား သူ အမ်ားစု မွာ ေလွစီး သူ မ်ား ရွိ သလို ေလွမစီး
ပဲ ၊ ျမန္မာ ႏိုင္ငံ တြင္း ကုန္း လမ္း ခရီး ျဖင့္ ေကာ့ေသာင္း သို ့ အေရာက္ သြား ကာ ထို မွ တစ္ ဆင့္ ထိုင္း
နယ္စပ္ မွ မေလး သို ့ တစ္ဆင့္ ၀င္ကာ ဒုကၡသည္ အျဖစ္ ခို လႈံ ၾက ျပန္သည္။ ေပး သူ ၊ ယူသူ ၾကည္ျဖည္
လွ်င္ ကား မည္သို ့မွ် ကန္ ့ကြက္ စရာ မရွိ ေသာ္ လည္း ေမာင္ေတာ လို ေနရာ မ်ိဳး တြင္ ကုန္ စံု ဆိုင္ ႀကီး
ဟီး ေန ေအာင္ ဖြင့္ ခဲ့ သည့္ ဘဂၤါလီ ကား မေလး ရွား UN ေရာက္ ေသာ္ ျမန္မာ ႏိုင္ငံ တြင္ သူ ့ ေဆြ မ်ိဳး
မ်ား အသတ္ ခံ ရ ၿပီး သူ ကိုယ္ တိုင္ လည္း စားရ မဲ့ ေသာက္ ရမဲ့ ျဖစ္ လူ ့ အခြင့္ အေရး ခ်ိဳးေဖာက္ခံ ခဲ့
ရပါသည္ ဆိုေတာ့ ၎ တို ့ ၏ လိမ္ လည္ ထြက္ ဆို ျခင္း ကား အက်ဥ္းတန္ လွေပသည္။
တကယ္ ေတာ့ ေလွစီး ရိုဟင္ဂ်ာ ေလွ စီး ဒုကၡသည္ ျမစ္ ဖ်ား ခံ ရသည္ စစ္ေထာက္လွမ္း ေရး လက္ထက္
က တမင္ အကြက္ ခ် ႀကံ စည္ မႈ ႀကီး တစ္ခု ပင္ ျဖစ္သည္။  အေနာက္ ႏိုင္ငံ မ်ား သို ့ ျမန္မာ ႏိုင္ငံ မွ ထြက္
သည့္ ဒုကၡသည္ ဆိုသည္ မွာ ႏိုင္ငံ ေရး အရ တို ့ ၊ IDP တို ့ ဆိုသည္ ကို ပံုဖ်က္ ျခင္ ၍ ခု လို ႏိုင္ငံ မဲ့ ဂ်စ္
ပစီ လူတန္း စား တစ္ ရပ္ ကို က်ဴးဘား ေဖာင္စီး ဒုကၡသည္ အေရး လို စနစ္ တက် ေမြး ထုတ္ ခဲ့ ျခင္း ပင္
ျဖစ္သည္။
ေလွစီး ရိုဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္ မ်ား ႏွင့္ ပတ္သက္ သည့္ အတိတ္ ေျခရာ တစ္ခု ကို ယခင္ စစ္မဟာဗ်ဴဟာ
ေလ့လာ ေရး ဌာန မွ အရာ ရွိ ေဟာင္း တစ္ဦး ျဖစ္သူ က ” စက္တင္ ဘာ ၁၁ ေနာက္ ပိုင္း မွာ ကၽြန္ေတာ္
တို ့ ရိုဟင္ဂ်ာ နဲ ့ ပတ္သက္ ၿပီး ပရီယိုရတီ ဦးစားေပး အဆင့္ အေန နဲ ့ ကိုင္တြယ္ လာတယ္။ အာဖဂန္ နစၥ
တန္ က ထြက္ ေျပး လာ တဲ့ တာလီဘန္ သူပုန္ တစ္ ခ်ိဳ ့ က ရခိုင္ နဲ ့ ဘဂၤလား နယ္ စပ္ မွာ ခိုလႈံ မႈ ျပဳတယ္
လို ့ အေမရိကန္ အစိုးရ က ေၾကျငာ ေတာ့ ဒီ ေဒသ က ဘဂၤလီ တစ္ခ်ိဳ ့ ကို သတင္း ေပး အေန နဲ ့ ေမြးျမဴ
ခဲ့ ရတယ္။ ဒါေပမယ့္ ထူးထူး ျခားျခား တာလီ ဘန္ ၊ အယ္(လ)ခိုင္ဒါ သတင္း ေတြ တက္ မလာ ခဲ့ ဘူး ၊
နယ္ေျမ အတြင္း မွာ မ်ား ေနတဲ့ မြတ္ ဆလင္ ၀ိတ္ ကို ျပန္ ခ် ျခင္ တဲ့ အခါ သူ တို ့ ထဲ က တစ္
ခ်ိဳ ့ ကို ေလွ နဲ ့ ထြက္ ခြင့္ ျပဳ တာ ေတြ မွာ  ျမန္မာ့ ေရတပ္ အပါ အ၀င္ ဘာ မွ အတားအဆီး မရွိ ပဲ ပင္လယ္
ထဲ ကို လႊတ္ေပး လိုက္တယ္။ ၂၀၀၂ ေလာက္ မွ စတာ ေပါ့ ။ အလံုး အရင္း နဲ ့ မဟုတ္ေသး ဘူး။ သူ တို ့
က ဘဂၤလား မျပန္ ခ်င္ ၾက ဘူး  ၊ ရန္ ကုန္ ၊ မႏၱေလး မွာ အေျခ ခ် ႏိုင္  ဖို ့ နဲ ့ တတိယ  ႏိုင္ငံ ထြက္ ဖို ့
က သူ တို ့ ရဲ ့ ဦးစား ေပး ပဲ ။ ကၽြန္ေတာ္ တို ့ က ေတာ့ ဘယ္ လို  မွ ျပည္တြင္း ထဲ စိမ့္ ၀င္ လာ ႏိုင္ ဖို ့ ကို
ခြင့္ မျပဳ ခဲ့ ပါဘူး ” ဟု FNG ကို ေျပာသည္။
စစ္အစိုးရ လက္ ထက္ က်င္း ပခဲ့ သည့္ ၂၀၁၀  ေရြးေကာက္ ပြဲ တြင္ ႀကံ့ဖြတ္ ပါတီ ကို မဲေပး ႏိုင္ ရန္ အတြက္
ရိုဟင္ဂ်ာ အခ်ိဳ ့  ကို ႏိုင္ငံ သား စီစစ္ ေရး ကဒ္ ထုတ္ ေပး ခဲ့ ရာ ရိုဟင္ဂ်ာ ၊ ဘဂၤါလီ တို ့ ၏ စီးပြား ေရး ၊ လူမႈ
ေရး ၊ ႏိုင္ငံ ေရး ၊ ဘာသာ ေရး အင္ပါယာ ခ်ဲ ့ ထြင္ လာ ခဲ့ သည္။ ပလီ ေတြ တစ္လံုး ၿပီး တစ္လံုး တိုးလာ
သည္။ တစ္ႏြယ္ ငင္ တစ္စင္ ပါ ဆို သလို ကုရန္ အန္ က်မ္းစာ သင္ ေက်ာင္း တို ့၊ မြတ္ဆင္လင္ က်န္းမာ
ေရး ေစာင့္ေရွာက္ မႈ ဌာန တို ့  ျဖစ္လာ သလို ၊ စီးပြား ေရး တြင္ လည္း ပြဲရံု ၊ ကုန္ေလွာင္ ရံု ၊ ေရ လုပ္ငန္း
စသည္ ျဖင့္ က်ယ္ ျပန္ ့လာခဲ့ သည္။
ထို အျဖစ္ ပ်က္ ကို ကား ရခိုင္ ရိုး မ အေရွ ့ဘက္ ျခမ္း ေနသူ မ်ား အတြက္ ရင္ခုန္ စိတ္လႈပ္ရွား စရာ ျဖစ္မလာ
ခဲ့ ေသာ္လည္း ဇာတိ ခ်က္ ေၾကြ ေမြး ရပ္ ေျမ ၊ ဓား မ ဦး ခ် ရခိုင္ တိုင္း ရင္းသား တို ့ အတြက္ နာက်ဥ္း ခံျပင္း
စရာျဖစ္ လာ ခဲ့ သည္။
ဌာေန ရခိုင္ တိုင္းရင္း သား ကေလး က လမ္းေလွ်ာက္ ၿပီး ေက်ာင္းသြား ေန ခ်ိန္ တြင္ ဘဂၤါလီ ကေလး က စူပါ
ကပ္ ဆိုင္ ကယ္ ႏွင့္ ျဖစ္သည္။
အျဖစ္ကေတာ့ မႏွစ္ က ႏွင့္ မတူ ဟု ဆို ရမည့္ အခ်က္ မွာ ၊ ေဒသ ရွိ အာဏာ ပိုင္ တို ့ က ဘဂၤါ လီ ရိုဟင္ဂ်ာ မ်ား
ႏွင့္ သူေဌး ေၾကး ပ ဆက္ ဆံ ေရး ပင္ ျဖစ္သည္။ ၾကာေတာ့ ဘဂၤါလီ မ်ား သည္ ၎ တို ့ ကိုယ္ တိုင္ ပင္ တစ္ဖက္
ႏိုင္ငံ မွ ခိုး၀င္ လာသူ မ်ား ဆို သည္ ကို ေမ့ ခ်င္ခ်င္ ျဖစ္လာ ၾကသည္။
ၾကာေတာ့  အမႈိက္ က စ တစ္ၿမိဳ ့ လံုး မီး ေလာင္ခဲ့ သည္။
ၿပီးခဲ့ သည့္ သီတင္း ပတ္ က ရခိုင္ ျပည္နယ္  တြင္ ျဖစ္ပြားခဲ့ သည့္ မၿငိမ္ သက္ မႈ မ်ား သည္  “  လူ တြင္
ပါ လို ့ ႏြား က်ား ကိုက္ သည္ ဟု ဆိုရမည့္ ဇာတ္ လမ္း ” ဟု အသက္ ၇၀ ေက်ာ္ အရြယ္ ရွိ စစ္ေတြ ၿမိဳ ့ မွာ ေက်ာင္း
ဆရာ ေဟာင္း တစ္ဦး ျဖစ္သူ ဦးစိုးတင့္ က ေျပာသည္။
အျခား တစ္ေယာက္ ၏ အျမင္ တြင္ ေတာ့ ” ရိုဟင္ဂ်ာ ကိစၥသည္ စနစ္ ၏ ဆိုး ေမြး ျဖစ္ၿပီး ၊ လူမႈ ေရး ၊ ႏိုင္ငံေရး အရ
ေပါက္ ကြဲအား ပိုျပင္းထန္ ႏိုင္သည့္  စနက္ တံ  အျဖစ္ ဆက္ ရွိ ေန အံုး မည္ ” ဆိုသည္။
Photo by  Lynn Bo Bo
ဤ ေဆာင္းပါး တြင္ ေဖာ္ျပထား သည့္ ဓာတ္ပံု အား လံုး မွာ ရခိုင္ ျပည္နယ္  တြင္  လင္းဘိုဘို ရိုက္ကူး
ထားသည့္ ဓာတ္ ပံု မ်ား ျဖစ္သည္။ စစ္ေတြ ၿမိဳ ့ နာဇီ ေက်းရြာ တြင္ ရိုက္ ကူးထား ျခင္း ျဖစ္သည္။
  

ကဲ ဒီျပႆနာ ဘယ္လိုရွင္းၾကမလဲ ?

                                                        ( Photo from Internet )              
                   

ကိုေအာင္ (Hyacinth)
ဦးေအာင္ကိုကို၊ ၿမိဳ႕နယ္သာသနာေရးမွဴး(ၿငိမ္း)
၁၂/ဥကတ(ႏိုင္)၁၂၆၅၇၈
ဥကၠာပ်ံလမ္း၊ အမွတ္(၄)၊ သေျပကုန္းရပ္ကြက္၊ ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕၊ ရခိုင္ျပည္နယ္
------------------------------------
 
ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္းမွာ ဒီသီးတင္းပတ္ေတြအတြင္း ေတြျမင္ၾကားသိေနရတဲ့ အေရးအခင္းကေတာ့ တကယ္ပဲ ရင္နာစရာေကာင္းလြန္းလွပါတယ္။
ကမၻာေပၚမွာျဖစ္ပြါးခဲ့ရတဲ့ အေရးအခင္းတိုင္းမွာ ျဖစ္ေပၚရျခင္းအေၾကာင္းရင္းရွိပါတယ္။ လတ္တေလာအေၾကာင္းရင္းနဲ႕ ကာလၾကာျမင့္စြာကပင္ တစိမ့္စိမ့္ျဖစ္ေပၚေနတဲ့အေၾကာင္းရင္းလို႕ ခြဲျခားသံုးသပ္ၾကပါတယ္။ အခုျဖစ္ပြါးလာခဲ့တဲ့ ျပႆနာေတြရဲ႕အေၾကာင္းရင္းကို သတင္းမီဒီယာေတြကေတာ့ ေက်ာက္နီေမာ္ ျပႆနာေၾကာင့္လို႕ ေဖာ္ျပ၊ ထုတ္လႊင့္ျပသေနခဲ့ၾကပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ့္အျမင္ကေတာ့ ဒါဟာ တကယ့္ျပႆနာမဟုတ္ဘူးဆိုတာပါပဲ။

ကၽြန္ေတာ္ကေတာ့ ေက်ာက္နီေမာ္ျပႆနာဆိုတာ လတ္တေလာအေၾကာင္းရင္းလို႕ပဲ သံုးသပ္ပါတယ္။ ဆိုလိုခ်င္တာကေတာ့ ေက်ာက္နီေမာ္ျပႆနာ မျဖစ္ခဲ့ရင္လည္း ဒီအေရးအခင္းက ျဖစ္လာမွာပဲလို႕ သံုးသပ္ပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႕လည္းဆိုေတာ့ အေၾကာင္းရင္းခံေတြက ရွိေနၿပီးသားျဖစ္ေနလို႔ပါ။ မီးစာ (ေလာင္စာ)လည္းရွိေနတယ္၊ ေလာင္စာဆီလည္း ရွိေနတယ္၊ မီးေတာက္ဖို႕အတြက္ မီးစတစ္စပဲ လိုေတာ့တာပါ။ ေက်ာက္နီေမာ္ျပႆနာဆိုတာ မီးစေလးတစ္စပါပဲ။ ေတာင္ကုတ္ျပႆနာဆိုတာလည္း မီးထေတာက္ဖို႕ စတင္ေနခဲ့တဲ့ အေျခအေနပါ။ အဲဒီမီးစကို ေလပင့္ေပးလိုက္တာက (ကုလား - မူစလင္)ဆိုတဲ့ ေ၀ါဟာရ ျပႆနာပါ။

ပထမဆံုးတင္ျပခ်င္တဲ့ အေၾကာင္းရင္းကေတာ့ နိုင္ငံသားျဖစ္မႈ၊ တိုင္းရင္းသားျဖစ္မႈဆိုတဲ့ ျပႆနာပါပဲ။ ပညာရွင္ေတြရဲ႕တင္ျပခ်က္ေတြ ရွိေနၿပီးျဖစ္ေတာ့ ဒီေနရာမွာ သမိုင္းေၾကာင္းကို မတင္ျပလိုေတာ့ပါဘူး။ ႏိုင္ငံသားမျဖစ္သင့္တဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြကို ႏိုင္ငံသားမျဖစ္ေၾကာင္း၊ ဘာေၾကာင့္မျဖစ္ထိုက္ေၾကာင္း သက္ဆိုင္ရာတာ၀န္ရွိသူေတြကေရာ ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရ အဆက္ဆက္ကပါ ျပတ္ျပတ္သားသား ေဖၚထုတ္ျခင္းမလုပ္ခဲ့ၾကလို႕ပါပဲ။ ႏိုင္ငံသားအရည္အခ်င္းမရွိတဲ့သူေတြကို ႏိုင္ငံသားအခြင့္အေရးေပးထားခဲ့ၾကလို႕ပါပဲ။ ဒီေနရာမွာ လူ႕အခြင့္အေရးနဲ႕ႏိုင္ငံသားအခြင့္အေရးမတူဘူးဆိုတာကို သတိျပဳၾကရပါမယ္။ အစဥ္အဆက္ ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြက မဲရလိုမႈတစ္ခုတည္းနဲ႕ မေပးသင့္တဲ့အခြင့္အေရးကို ေပးခဲ့တာ၊ ကိုယ္က်ိဳးရွာအက်င့္ပ်က္ ၀န္ထမ္းေတြ (ကၽြန္ေတာ္ကေတာ့ အက်င့္ယုတ္၀န္ထမ္းေတြလို႕ ေျပာခ်င္ပါတယ္) ရဲ႕ ေငြေၾကး၊ ဥစၥာပစၥည္းရလိုမႈတစ္ခုတည္းနဲ႕ မလုပ္သင့္တာေတြကို လုပ္ခဲ့ၾက၊ လုပ္ေနၾကတာေတြဟာလည္း အေၾကာင္းရင္းတစ္ခုပါပဲ။ အဲဒါေတြေၾကာင့္ပဲ ေနာက္ဆံုး အခုအခ်ိန္မွာ လႊတ္ေတာထဲအထိ၀င္ၿပီး မတန္မရာေတြေတာင္းဆိုရဲၾကတာပါ။ ဒီျပႆနာကို အခုအခ်ိန္မွာ ေက်လည္ေအာင္ရွင္းလင္းဖို႕အခ်ိန္က်ၿပီလို႕ တင္ျပခ်င္ပါတယ္။

သိပ္မၾကာေသးတဲ့ကာလ (၂၀၁၁ ခုႏွစ္၊ စက္တင္ဘာလ)ထဲမွာ ဘဂၤလီေတြ (ဒီေနရာမွာ ကၽြန္ေတာ္ကေတာ့ ဘဂၤလီလို႕ မသံုးႏႈန္းခ်င္ပါ။ တျခားမူစလင္မဟုတ္တဲ့ ဘဂၤလီေတြနဲ႕ ေရာေထြးေနမွာ စိုးလို႕ပါ။ ေနာက္ၿပီး မူစလင္လို႕လည္း မသံုးခ်င္ပါ။ ဘဂၤလီမူစလင္၊ မဂိုမူစလင္၊ အာရပ္မူစလင္၊ . . . . . . စသျဖင့္ အျခားမူစလင္ေတြနဲ႕လည္း မဆိုင္လို႕ပါ။ ေနာက္ၿပီး ကုလားလို႕လဲ ေျပာလို႕မရေတာ့ပါဘူး။ ဒီေတာ့ ျမန္မာေ၀ါဟာရမွာရွိေနၿပီးသား၊ ဒီေဒသမွာရွိတဲ့ ဒီလူမ်ိဳးေတြကိုရည္ညႊန္းသံုးစဲြတဲ့ ေခၚေတာ လို႕ပဲ ရည္ညႊန္းတင္ျပခ်င္ပါတယ္။ ခြင့္ျပဳႏိုင္မယ္ဆိုရင္ပါ ) အဲဒီေခၚေတာေတြဟာ ဘူးသီးေတာင္၊ ေမာင္းေတာ ေဒသမွာ အဓိကလႈပ္ရွားမႈ တစ္ခုကို ျပဳလုပ္ခဲ့ၾကပါေသးတယ္။ ဒါကေတာ့ ရွင္းရွင္းေလးပါ။ ဒီေနရာ၊ ဒီေဒသကို သူတို႕အပိုင္သိမ္းထားႏိုင္ၿပီလို႕ ေၾကျငာလိုက္တာပါပဲ။ ဒီလႈပ္ရွားမႈကို လူေတြသိပ္မသိလိုက္ေပမယ့္ သိပ္မၾကာခင္ သူတို႕ေတြဒီထက္ပိုၿပီး လႈပ္ရွားလာေတာ့မယ္ဆိုတာ ခန္႕မွန္းႏိုင္ခဲ့မိပါတယ္။ သိပ္မၾကာခင္မွာပဲ ARAKAN အမည္ကို သူတို႕ကအလြဲသံုးစားလုပ္၊ ႏိုင္ငံတကာမွာသမိုင္းလိမ္ေတြကိုေဖၚထုတ္လာၾကတဲ့ လႈပ္ရွားမႈေတြပါ။ အခုရက္ပိုင္းအတြင္းမွာပဲ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ဆိုတဲ့ ပုဂိၢဳလ္ႀကီးက အေရးအခင္းကို ရခိုင္တိုင္းရင္းသားမ်ားႏွင့္ ကၽြန္ေတာ္တို႕ မူစလင္တိုင္းရင္းသားမ်ား လို႕ ဗြီအိုေအအင္တာဗ်ဴးတစ္ခုမွာ တင္ျပသြားခဲ့ပါေသးတယ္။

ဒီကိစၥကို ဗမာအပါအ၀င္ တိုင္းရင္းသားအားလံုးက ျပင္းျပင္းထန္ထန္ကန္႕ကြက္ရပါမယ္။ ကုလားဆိုတဲ့ ေ၀ါဟာရတစ္ခုကို သူတို႕ေတြက ျပင္းျပင္းထန္ထန္ကန္႕ကြက္သလို ကၽြန္ေတာ္တို႕ကလည္း ေခၚေတာေတြက ဒီလိုမူစလင္တိုင္းရင္းသား လို႕ေျပာတာကို ကန္႕ကြက္ရပါမယ္။ လႊတ္ေတာ္ထဲမွာအထိ အေရးဆိုၾကဖို႕ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားကို ေတာင္းဆိုတင္ျပလိုပါတယ္။ ဒီ ေခၚေတာေတြဟာ တိုင္းရင္းသားမဟုတ္ေၾကာင္း၊ ႏိုင္ငံသားမဟုတ္ေၾကာင္း ျပတ္ျပတ္သားသား ဆံုးျဖတ္ေၾကျငာေပးဖို႕ အားလံုးက ၀ိုင္း၀န္အေရးဆိုၾကဖို႕ကိုပါ တင္ျပေတာင္းဆိုပါတယ္။
ေနာက္တစ္ခုက ႐ိုဟင္ဂ်ာျပႆနာပါ။ ႏိုင္ငံသားျပႆနာနဲ႕ ဒီ႐ိုဟင္ဂ်ာျပႆနာဟာ ဆက္စပ္ေနပါတယ္။ သမိုင္းေၾကာင္းအခ်က္အလက္ေတြကိုေတာ့ မတင္ျပလိုေတာ့ပါဘူး။ ဒီျပႆနာကိုေျဖရွင္းတဲ့အခါ ထည့္သြင္းစဥ္းစားဖို႕လိုုတဲ့အေၾကာင္းျခင္းအရာမ်ားကို တင္ျပလိုပါတယ္။

ေမာင္းေတာၿမိဳ႕အေရးအခင္းမွာ တိုင္းရင္းသားရြာေတြ မီး႐ိႈ႕ဖ်က္ဆီးခံခဲ့ရတယ္။ တိုင္းရင္းသားေတြအသက္၊ အိုးအိမ္၊ စည္းစိမ္ ပ်က္စီးဆံုး႐ံႈးခဲ့ရပါတယ္။ အမွန္တကယ္ ဒုကၡေတြ႕ႀကံဳခံစားရတာက တိုင္းရင္းသားေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ေမာင္းေတာၿမိဳ႕မွာ ေခၚေတာေတြရဲ႕ အိုးအိမ္စည္းစိမ္ ဆံုး႐ံႈးခဲ့တာမရွိခဲ့ပါ။ ဒါေပမယ့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံကို ထြက္ေျပးၾကတဲ့ဒုကၡသည္အမည္ခံေတြကေတာ့ ေခၚေတာေတြပါပဲ။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္အစိုးရက လက္မခံႏိုင္လို႕ ျပန္ႏွင္လႊတ္ေၾကာင္းသတင္းဗီြဒီယိုေတြ ထြက္ေပၚလာျပန္ပါတယ္။ ဒါနဲ႕တစ္ဆက္တည္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံက ဒီရက္ပိုင္းအတြင္း ႏိုင္ငံျခားေရးဌာနဲ႕ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာ သူ႕ႏိုင္ငံကဒုကၡသည္စခန္းမွာ ဒုကၡသည္အမည္ခံ ပုဂၢိဳလ္ေတြက အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕အစည္းေတြနဲ႕ ပတ္သက္လႈပ္ရွားေနၾကတယ္၊ ဒါေၾကာင့္လည္း သူတို႕ႏိုင္ငံမွာ လက္မခံႏိုင္ပါလို႕ ထုတ္ျပန္တာကို ၾကားသိရပါတယ္။

ဒီအခ်ိန္မွာပဲ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာရွိတဲ့ ႏိုင္ငံေရးအဖြဲ႕အစည္းအားလံုးက တစ္ညီတည္း၊ တစ္သံတည္း ထြက္လာတာကေတာ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာဆိုတာ ဒီႏိုင္ငံမွာမရွိဘူး ဆိုတဲ့အသံပါ။
ေလာေလာဆယ္ ဒီ႐ိုဟင္ဂ်ာလႈပ္ရွာမႈေတြ၊ RSO လက္နက္ကိုင္ လႈပ္ရွားမႈေတြမွာ အကာအကြယ္ေပး၊ ကူညီေပးေနတာက UNHCR ႏွင့္ လက္ေအာက္ခံ INGO တစ္ခ်ိဳ႕ပါပဲ။ UN အဖြဲ႕အစည္းေတြ၊ INGO ေတြ ဒီလိုပတ္သက္ေနတယ္ဆိုတဲ့သတင္းေတြက ကၽြန္ေတာ္တို႕လူထုထဲကို သိုးသိုးသန္႕သန္႕ထြက္ေပၚလာပါတယ္။ အဲဒီအဖြဲ႕အစည္းေတြထဲမွာ အလုပ္လုပ္ကိုင္ေနၾကတဲ့ တိုင္းရင္းသား၀န္ထမ္းေတြဆီကပါ။ အတူတူလုပ္ကိုင္ေနတဲ့ ၀န္ထမ္းအခ်င္းခ်င္း ရိပ္မိသိရွိၿပီး နီးစပ္ရာ၊ နီးစပ္ရာ ေပါက္ၾကားလာတာမ်ိဳးပါ။

ဒါေတြက လက္ဆုပ္လက္ကိုင္ႏွင့္ သက္ေသထုတ္ျပတိုင္ၾကားဖို႕ခက္ခဲတဲ့ အေျခအေနမ်ိဳးပါပဲ။ သတင္းေတြဟာ မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူးလို႕လဲ မျငင္းႏိုင္တဲ့ အေျခအေနပါ။ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္အတြင္း ေမာင္းေတာၿမိဳ႕ ခေမာင္းဆိပ္မွာ ဖမ္းဆီးအေရးယူခဲ့တဲ့ အၾကမ္းဖက္လႈပ္ရွားမႈ အမႈတစ္ခုမွာ ေမာင္းေတာ UNHCR ၀န္ထမ္းတခ်ိဳ႕ ပါ၀င္ပတ္သက္ေနပါတယ္။ အခုလတ္တေလာစစ္ေဆးအေရးယူမႈေတြမွာလည္း UNHCR ရံုးမွာ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ေနတဲ့ ၀န္ထမ္းေတြ၊ မိတ္ဖက္ INGO ေတြက ၀န္ထမ္းေတြ ပါ၀င္ေနတယ္ ဆိုတာလည္း ၾကားသိေနရပါတယ္။

(၈-၆-၂၀၁၂)ရက္ေန႕၊ ေမာင္းေတာၿမိဳ႕အေရးအခင္းၿပီးတာနဲ႕ တစ္ဆက္တည္း ျဖစ္ေပၚလာတာက စစ္ေတြအေရးအခင္းပါ။ ေမာင္းေတာၿမိဳ႕မွာ တိုင္းရင္းသားေတြ ဒုကၡေတြ႕ႀကံဳေနတဲ့အခ်ိန္မွာ UNHCR ရံုးက ဘာမွအေရးယူေဆာင္ရြက္လာတာကို မေတြ႕ရတဲ့အျပင္ ယာယီခိုလံႈဖို႕ေတာင္ခံတဲ့ တိုင္းရင္းသားေတြကိုလည္း ေလာက္ေလာက္လဲလဲ ေနရာေပးကူညီတာ မရွိခဲ့ပါဘူး။ သို႕ေသာ္ တျခား ေခၚေတာ ေတြကိုေတာ့ သီးသန္႕ေနရာေပးထားခဲ့တာကုိ ေတြ႕ရပါတယ္။ (သူတို႕သီးသန္႕ေနရာေပးထားခဲ့တဲ့ ေခၚေတာေတြဟာ မူစလင္အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕အစည္းေတြနဲ႕ ဆက္သြယ္ေနတယ္လို႕ သံသယရွိလို႕ ယခုေလာေလာဆယ္ စစ္ေဆးခံေနရတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြျဖစ္ေနပါတယ္) စစ္ေတြၿမိဳ႕အေရးအခင္းမွာက်ေတာ့ သူတို႕ေခၚေတာေတြ ခံေနရတယ္လို႕ သတင္းေတြထြက္လာတာနဲ႕ UN အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ရဲ႕ အထူးကိုယ္စားလွယ္ဟာ စစ္ေတြၿမိဳ႕ကို အေျပးအလႊား ေရာက္ရွိလာပါေတာ့တယ္။ ဒါဟာစဥ္းစားစရာေကာင္းတဲ့ အခ်က္ပါပဲ။ ႏိုင္ငံေတာ္ကမည္သူဖိတ္ေခၚတယ္လို႕ သတင္းထုတ္ျပန္ပါေစ (သံတမန္ေရးရာလုပ္ထံုးလုပ္နည္းမ်ားအရ ထုတ္ျပန္ခ်က္လည္းျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္) အလြန္စဥ္းစားစရာ ေကာင္းလွပါတယ္။

ဒီေနရာမွာ ေမာင္းေတာၿမိဳ႕ UNHCR ႐ံုးရဲ႕ လုပ္ငန္းတစ္ခ်ိဳ႕နဲ႕ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ တင္ျပခ်င္ပါတယ္။ ဒုကၡသည္အမည္ခံ ေခၚေတာေတြကို စား၀တ္ေနေရး အကူအညီေပးေနတာပါ။ UNHCR ရဲ႕လုပ္ငန္းေတြကို အေကာင္အထည္ေဖၚဖို႕အတြက္ INGO ေတြကို Partner အျဖစ္နဲ႕ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ၾကပါတယ္။ ဒီလုပ္ငန္းေတြထဲမွာ က်န္းမာေရး၊ ပညာေရး၊ ေဒသဖြံ႕ၿဖိဳးေရးကိစၥရပ္ေတြအျပင္ UNHCR ရဲ႕ လုပ္ငန္းေတြထဲမွာ ႏိုင္ငံေရးနဲ႕ဆိုင္တာေတြလည္း ရွိပါေသးတယ္။ ေနာက္တစ္ခုက Innigration နဲ႕ဆိုင္တဲ့ လုပ္ငန္းေတြပါ။ အဲဒီအထဲက သိသာထင္ရွားတဲ့တစ္ခုကို ေဖၚျပခ်င္ပါတယ္။ တရားမ၀င္ႏိုင္ငံျဖတ္ေက်ာ္၀င္ေရာက္မႈ (လ၀က မႈ/၁၃(၁) လို႕ သိၾကပါတယ္) ေတြကို ဖမ္းမိအေရးယူတဲ့အခါမ်ိဳးမွာ တရားခံကို႐ံုးတင္စစ္ေဆးတဲ့ခါ တရားခံဘက္က ခုခံေခ်ပဖို႕အတြက္ ေရွ႕ေနကို UNHCR က ငွားရမ္းေပးၿပီး၊ ကုန္က်စရိတ္ကိုပါ က်ခံေပးပါတယ္။ ဒါဟာ ဘာသေဘာပါလဲ။ ဒီလိုျပစ္မႈမ်ိဳးကို UNHCR က ကူညီေထာက္ပံ့ေပးထားတယ္ဆိုတာ ႏိုင္ငံျဖတ္ေက်ာ္မႈက်ဴးလြန္တာကို UNHCR က ေထာက္ခံထားတဲ့ သေဘာပါသလား၊ ဆက္လက္က်ဴးလြန္ၾကဖို႕ အားေပးေနတဲ့သေဘာလား၊ စဥ္းစားစရာအလြန္ ေကာင္းပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္နားလည္ထားတာက UN ျဖစ္ျဖစ္၊ တျခား Agencies ျဖစ္ျဖစ္၊ INGO ေတြပဲျဖစ္ျဖစ္ နိုင္ငံေတာ္အစိုးရနဲ႕ တရား၀င္ MOU (နားလည္မႈသေဘာတူညီခ်က္) ရွိမွ လုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္ခြင့္ရွိပါတယ္။ ႏိုင္ငံေတာ္က UNHCR ကို ဒီေလာက္ထိေတာ့ ေဆာင္ရြက္ဖို႕ သေဘာတူထားလိမ့္မယ္ မထင္မိပါဘူး။ ဒီ MOU ေတြကို ျပန္လည္သံုးသပ္ဖို႕လည္း ေတာင္းဆိုပါတယ္။

UNHCR ရဲ႕လုပ္ငန္းေတြဟာ တစ္ဖက္ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံမွာလည္း ရွိေနပါတယ္။ ဒီလုပ္ငန္းေတြဟာ ဆက္စပ္ေနေတာ့ UNHCR ရဲ႕ Speed Boat ေတြက နတ္ျမတ္တေလ်ာက္ အစုန္အဆန္သြားလာေနၾကပါတယ္။ အဲဒီလိုပဲ လုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္ၾကတဲ့ ၀န္ထမ္းေတြကလည္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နဲ႕ ရခိုင္ျပည္ကို စစ္ေဆးေမးျမန္းျခင္းမရွိ ကူးသန္းႏိုင္ေနၾကပါတယ္။ ဒီ့အျပင္ကူးသန္းေနၾကတဲ့ UN ၀န္ထမ္းေတြဟာ ေခၚေတာေတြျဖစ္ေနပါေသးတယ္။ ဒါေတြကိုေထာက္ခ်င့္ျခင္းအားျဖင့္ တဖက္က အယ္လ္ကိုင္ဒါ၊ တာလီဘန္၊ အာရ္အက္စ္အို၊ က်မားလ္အစၥလာမီယာ စတဲ့ ကမၻာေက်ာ္အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕အစည္းႀကီးေတြနဲ႕ ဆက္သြယ္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ဖို႕အတြက္ အခြင့္အလမ္းအင္မတန္ မ်ားပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး ဘူးသီးေတာင္၊ ေမာင္းေတာလို ေဒသမ်ိဳးမွာ Internet ဆက္သြယ္ေရးဆိုတာ ေနရာတိုင္းမွာ မရွိပါ။ UNHCR တစ္ခုတည္းမွာပဲ (၂၄) နာရီ အကန္႕အသတ္မရွိ သံုးစြဲခြင့္ရရွိထားပါတယ္။ ဒီေတာ့ ဒီ၀န္ထမ္းေတြအတြက္ တစ္ကမၻာလံုးနဲ႕ အခ်ိန္မေရြးဆက္သြယ္ခြင့္ ရရွိသြားပါေတာ့တယ္။ သူတို႕အေနနဲ႕ သတင္းတစ္ခုကိုထုတ္ျပန္ဖို႕ အလြန္လြယ္ကူေနသလို ျပင္ပကလည္း သတင္းတစ္ခုကိုလက္ခံဖို႕ အလြန္လြယ္ကူေနပါေတာ့တယ္။ ဒီေခၚေတာေတြအတြက္ ရရွိထားတဲ့အေျခအေနေတြက အၾကမ္းဖက္ကြန္ယက္ထဲမွာ ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ဖို႕ အခြင့္အလမ္းေကာင္း ရရွိထားတာပါပဲ။ ဒီေခၚေတာေတြအတြက္လည္း ဒီလိုအခြင့္အလမ္းကို အမိအရ ရယူဖို႕ႀကိဳးစားၾကတာပါပဲ။ ဒီေတာ့ ဒုကၡသည္အမည္ခံေတြဆီကို လုပ္ငန္းအေၾကာင္းျပခ်က္အမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႕ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံကို အသြားအျပန္လုပ္ေနၾကတဲ့ UNHCR ၀န္ထမ္းေတြပါ၀င္ပတ္သက္ေနတယ္ဆိုတာ ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ားသြားပါတယ္။

၂၀၀၇ ခုႏွစ္၊ ေနာက္ပိုင္းကတည္းက UNHCR ႐ံုးအပါအ၀င္၊ INGO ႐ံုးဌာနေတြမွာ ၀န္ထမ္းခန္႕ထားမႈေတြကို ေလ့လာၾကည့္တဲ့အခါ ေခၚေတာကုလားလူမ်ိဳးေတြကိုသာ ပိုမိုဦးစားေပးခန္႕ထားၿပီး ေဒသခံတိုင္းရင္းသား၀န္ထမ္းေတြ တျဖည္းျဖည္း အင္အားေလ်ာ့ခ်လာတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။ တိုင္းရင္းသားေတြကိုခန္႕ထားတယ္ဆိုတာလည္း မ်ားေသာအားျဖင့္ Technical လိုအပ္တဲ့ရာထူးမ်ိဳးေတြမွာပါ။ ေနာက္ဆံုး တိုင္းရင္းသားတစ္ေယာက္ကို မခန္႕လ်င္မျဖစ္တဲ့ အေျခအေနမ်ိဳးမွသာလ်င္ ခန္႕ထားျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ ေခၚေတာ၀န္ထမ္းေတြကို ဘာျဖစ္လို႕တိုးခန္္႕လာတာလဲ။ တိုင္းရင္းသား၀န္ထမ္းေတြ ဘာျဖစ္လို႕ေလ်ာ့ခ်လာတာလဲဆိုဒါေတြကိုစဥ္းစားဖို႕ အခ်ိန္က်ေနပါၿပီ။ ေခၚေတာေတြက UN ႏွင့္ INGO ေတြကို အကာအကြယ္ယူဖို႕အသံုးခ်ေနၿပီး UN ႏွင့္ INGO ေတြမွာ တာ၀န္ခံဆိုတဲ့ ပုဂိၢဳလ္ႏိုင္ငံျခားသားေတြ မသိလို႕အလိမ္ခံေနၾကတာလား၊ သိသိနဲ႕ ကိုယ္တိုင္ပါ၀င္သတ္သက္ေနတာလား အေျဖရွာဖို႕လိုပါၿပီ။

ေနာက္ၿပီးသူတို႕အေခၚ Vulnerable People, Beneficiary စသည္ျဖင့္ ေခၚေ၀ၚေနၾကတဲ့ အက်ိဳးခံစားခြင့္ ရရွိထားသူေတြဟာလည္း ေခၚေတာေတြခ်ည္းပါပဲ။ တိုင္းရင္းသားထဲက ဘယ္ေလာက္ပင္ ဆင္းရဲေနပေလ့ေစ၊ ဘယ္ေလာက္ပင္ က်န္းမာေရး၊ ပညာေရး အခက္အခဲအမ်ိဳးမ်ိဳးေတြ႕ေနရပါေစ အေၾကာင္းတစ္ခုမဟုတ္ တစ္ခုႏွင့္ ပယ္ပစ္ခဲ့တာပါပဲ။ မ်က္ျမင္အေထာက္အထားအျဖစ္နဲ႕ ဘူးသီးေတာင္၊ ေမာင္းေတာေဒသက စာသင္ေက်ာင္းအေဆာက္အအံုေတြ၊ အဲဒီစာသင္ေက်ာင္းေတြမွာ ရရွိထားတဲ့ သင္ေထာက္ကူပစၥည္း၊ ပရိေဘာဂ အသံုးအေဆာင္ေတြ ဘယ္လိုရရွိထားတယ္ဆိုတာ ၾကည့္တာနဲ႕ သိႏိုင္ပါတယ္။ ေဆး႐ံု၊ ေဆးခန္းေတြမွာ ကုသဖို႕အတြက္ ေထာက္အပံ့ရေနတာ ဘယ္သူေတြပါလဲ။ အာဟာရခ်ိဳ႕တဲ့မႈအတြက္ အေထာက္အပံ့ရရွိေနတာ ဘယ္သူေတြပါလဲ။ ေနာက္တစ္ခုက ဘူးသီးေတာင္၊ ေမာင္းေတာေဒသမွာ အနီးစပ္ဆံုး (၁၅-၆-၂၀၁၂)ေန႕မွာ ျဖစ္ခဲ့တဲ့ သဘာ၀ေဘးအႏၱရာယ္ေရႀကီးမႈကိုအေၾကာင္းျပၿပီး ဒီေန႕အထိအက်ိဳးခံစားခြင့္ရရွိေနတာေတြပါပဲ။ သဘာ၀ေဘးဆိုတာ လူမ်ိဳး၊ ဘာသာ၊ ဆင္းရဲ၊ ခ်မ္းသာခဲြျခားမႈမရွိပဲ ထိခိုက္ခံစားခဲ့ရတာပါ။ ဒါေပမယ့္ ႏိုင္ငံတကာအကူအညီရရွိခဲ့တဲ့ေနရာမွာေတာ့ ေခၚေတာေတြရဲ႕ရြာေတြမွာပဲ ရရွိခဲ့ပါတယ္။ စားနပ္ရိကၡာ၊ ေသာက္ေရ၊ သံုးေရႏွင့္ သန္႕ရွင္းေရးအစီအစဥ္ေတြမွာ ေရတြင္း၊ ေရကန္၊ အိမ္သာ စတာေတြ အေထာက္အပံ့ကို အခုအခ်ိန္ထိ ေခၚေတာရြာေတြပဲ ရရွိခံစားေနတာပါပဲ။ စီမံခ်က္ဧရိယာတစ္ခုအတြင္းမွာ တိုင္းရင္းသားရြာတစ္ရြာ ပါ၀င္ေနရင္ေတာင္မွ အိမ္ေျခ(၅၀)မျပည့္လို႕ ခံစားခြင့္မေပးႏိုင္ပါ ဆိုတဲ့အေၾကာင္းျပခ်က္နဲ႕ ခ်န္ထားခဲ့တာပါပဲ။ (လူနည္းစုျဖစ္လို႕၊ လူမ်ားစုျဖစ္လို႕ဆိုၿပီး ေျပာတဲ့ဆရာမႀကီး က်ပ္က်ပ္သတိထားသင့္ပါတယ္) ရင္နာစရာအေကာင္းဆံုးက အႀကီးဆံုးႏိုင္ငံေရးပါတီႀကီးက ေရႀကီးမႈအတြက္ အကူအညီအျဖစ္ ရိကၡာေထာက္ပံ့ေရးအစီအစဥ္မွာေတာင္ ေခၚေတာရြာ၊ ေခၚေတာရပ္ကြက္ေတြကိုပဲ ေထာက္ပ့ံေပးခဲ့တာပါဗ်ာ။ (မဲရဖို႕ လိုေနတယ္မဟုတ္လား) အဲဒီေတာ့ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈ (discrimination) ျပဳေနတာ ဘယ္သူေတြပါလဲ။ ေနာက္ထပ္သူတို႕ က်ယ္က်ယ္ေလာင္ေလာင္ေျပာေနတဲ့ လူ႕အခြင့္အေရး (Human Right) ကိုခ်ိဳးေဖါက္ေနၾကတာ ဘယ္သူေတြပါလဲ။ ဘာသာေရးလြတ္လပ္ခြင့္ကို တမင္သတ္သတ္ခ်ိဳးေဖာက္ေနတာ ဘယ္သူေတြပါလဲ။ ဒါေတြဟာ တင္ျပဖို႕ေတာင္မလိုေတာ့ေအာင္ ထင္ရွားေနၿပီးသားပါ။ မျဖစ္ပါႏိုင္ဘူးလို႕ ထင္တဲ့သူ၊ မယံုတဲ့သူေတြ ကၽြန္ေတာ္တို႕ ဘူးသီးေတာင္၊ ေမာင္းေတာေဒသကို လာခဲ့ၾကပါ။ ကိုယ္တိုင္ေလ့လာဆန္းစစ္ၿပီးမွ သံုးသပ္ ဆံုးျဖတ္ၾကပါ။ ကၽြန္ေတာ္ကိုယ္တိုင္ စရိတ္ၿငိမ္း အစအဆံုးအားလံုးကို တာ၀န္ယူၿပီး လိုက္ျပခ်င္ပါတယ္။ ဒီေဒသကို မလာႏိုင္ရင္လဲ ခင္ဗ်ားတို႕ နီးစပ္ရာေဒသကို ၾကည့္ပါ။ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ က နာဂစ္မုန္တိုင္းကို အမွတ္ရေနၾကအံုးမွာပါ။ ေနာက္ၿပီး ၂၀၁၀ ဂီရိမုန္တိုင္း၊ အခု အဲဒီေဒသက ျပည္သူေတြကို ေထာက္ပံ့ကူညီေပးေနတဲ့ UN အဖြဲ႕အစည္း အေရအတြက္ ဘယ္ႏွစ္ခုရွိပါေသးသလဲ။ အေရအတြက္တူညီခဲ့ရင္ေတာင္ (Budget) ရံပံုေငြပမာဏနဲ႕ လူဦးေရအခ်ိဳး ဘယ္ေလာက္ရွိပါေသးသလဲ။ ရွင္းရွင္းေလးပါပဲ - ဒါေတာင္ သိပ္မၾကာေသးပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ဘူးသီးေတာင္၊ ေမာင္းေတာေဒသမွာ UN အဖြဲ႕အစည္းေတြ၊ INGO ေတြ ၀င္ေရာက္လႈပ္ရွားေနတာ ႏွစ္ေပါင္း (၂၀)ေတာင္ ျပည့္ပါေတာ့မယ္ ခင္ဗ်ား။ ဘူးသီးေတာင္ - ေမာင္းေတာ ေဒသဟာ နာဂစ္လည္း မျဖစ္ဖူးဘူး၊ ဂီရိလည္း မ၀င္းဖူးဘူး၊ ဆူနာမီဆို ေယာင္လို႕ေတာင္ မ်က္ေစာင္းမထုိးတဲ့ေနရာေဒသတစ္ခုပါ။

အခုလည္း ဒီအေရးအခင္းအတြက္ ကူညီေထာက္ပံ့ေပးၾကဖို႕ အစိုးရကဖိတ္ေခၚထားတာကို ၾကားသိလိုက္ရပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ေျပာရဲပါတယ္ - တကယ္တမ္း UN နဲ႕ INGO ေတြက အကူအညီေပးလာခဲ့ မယ္ဆိုလ်င္လည္း နစ္နာဆံုး႐ံႈးခဲ့ရတဲ့ တိုင္းရင္းသားေတြအတြက္ကို အစီရင္ခံစာမွာေဖၚျပႏိုင္ေအာင္ ေပးတယ္ဆို႐ံုေလး မစို႕မပို႕ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္သာေပးၿပီး ေခၚေတာေတြကိုေတာ့ ေနာက္ထပ္ႏွစ္ေပါင္းႏွစ္ဆယ္ေက်ာ္မက ထပ္ေပးေနဦးမွာပါ။ ဒါက UN, INGO စတာေတြမွာ ေခၚေတာေတြခ်ည္းႀကီးစိုးေနၿပီး တိုင္းရင္းသားေတြ ခြဲျခားဆက္ဆံခံေနရတဲ့ အေျခအေနကို ႀကံဳႀကိဳက္တုန္း တင္ျပခဲ့တာေတြပါ။

အခုအေရးအခင္းမွာ ေခၚေတာေတြဆီက လက္နက္ေတြရရွိထားတယ္ဆိုတာနဲ႕ပတ္သက္လို႕ တရား၀င္ထုတ္ျပန္ေၾကျငာတာ မေတြ႕ရေသးေပမယ့္ ယေန႕အထိ သိရွိထားရသမွ်ေတြအရေတာ့ အမွန္ပဲျဖစ္ပါတယ္။ ေခၚေတာေတြ ဘဂၤလား - ျမန္မာ နယ္စပ္မွာ UN ကိုအေၾကာင္းျပၿပီး လႈပ္ရွားေနၾကတယ္ဆိုတာ မွန္ကန္ေၾကာင္း သက္ေသျပေနပါတယ္။ UNHCR ၀င္းထဲမွာ တစ္ညေနခဲ့ၾကတဲ့ တိုင္းရင္းသားဒုကၡသည္ေတြကလည္း သံသယျဖစ္စရာလႈပ္ရွားမႈေတြ ေတြ႕ျမင္ၾကားသိခဲ့ၾကရတဲ့အေၾကာင္း ျပန္ေျပာျပတာေတြရွိပါတယ္။ လူပုဂၢိဳလ္နာမည္ေတြကအစ တိတိက်က်ေဖၚထုတ္ေျပာလာခဲ့တာပါ။ (ေဒသခံတိုင္းရင္းသားေတြဟာ ေခၚေတာစကားကို အထိုက္အေလွ်ာက္ နားလည္တတ္ကၽြမ္းၾကပါတယ္) ေနာက္ဆံုးဖမ္းဆီးအေရးယူမႈခံရသူေတြထဲမွာ ေမာင္းေတာၿမိဳ႕ UNHCR ႐ံုး၀င္းထဲမွာ ၀န္ထမ္းမဟုတ္ဘဲ ၀င္ေရာက္ခိုလံႈေနသူေတြကိုပါ ဖမ္းမိခဲ့ပါတယ္။ ေဒသခံေတြေျပာတဲ့နာမည္နဲ႕ ေခၚေတာေတြ အမွန္တကယ္ပဲ ဖမ္းဆီးတဲ့အထဲ ပါ၀င္ေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ UN ရဲ႕ တာ၀န္ခံအႀကီးအကဲေတာင္ ဒီကစၥမွာပါ၀င္ပတ္သက္ေနသလားလို႕ေတာင္ သံသယျဖစ္စရာေကာင္းေနတာေၾကာင့္ သက္ဆိုင္ရာအဖြဲ႕အစည္းေတြက ထိထိမိမိ စံုစမ္းစစ္ေဆးသင့္ပါတယ္။

တစ္ခါ UN အထူးကိုယ္စားလွယ္ႀကီးရဲ႕ထုတ္ျပန္ခ်က္ေတြမွာ ကၽြန္ေတာ္တို႕ရခိုင္ေဒသက ထြက္ေျပးခိုလံႈလာတဲ့ Rohingya (႐ိုဟင္ဂ်ာ)ေတြကို ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံက လက္ခံေပးဖို႕ထုတ္ျပန္ခဲ့ၿပီး Rohingya (႐ိုဟင္ဂ်ာ)ဆိုတဲ့အသံုးအႏႈန္းသစ္ေ၀ါဟာရ ကိုတမင္သံုးႏႈန္းထုတ္ျပန္သြားတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႕ႏိုင္ငံမွာ ႐ိုဟင္ဂ်ာဆိုတာကို မရွိပါဘူး၊ လက္မခံႏိုင္ပါဘူးလို႕ တရား၀င္ထုတ္ျပန္၊ တင္ျပထားၾကပါလ်က္ အခုလိုထုတ္ျပန္ေၾကျငာခ်က္ေတြမွာ ႐ိုဟင္ဂ်ာလို႕ သံုးႏႈန္းသြားခဲ့ေတာ့ UNHCR ဆိုတာ ဒုကၡသည္အမည္ခံအၾကမ္းဖက္သမားေတြကို အကာအကြယ္ေပးေနတဲ့ အဖြဲ႕အစည္းလို႕ပဲ သံုးသပ္ရပါလိမ့္မယ္။ High Commissioner for Refugees မဟုတ္ေတာ့ပါ။ High Commissioner for RSO (Rohingya) သို႕မဟုတ္ High Commissioner for Rebels လို႕ပဲ ေျပာရေတာ့မွာပါ။

အခုျဖစ္ေပၚခဲ့တဲ့အေရးအခင္းကို အေသအခ်ာသံုးသပ္ၾကည့္မယ္ဆိုလိုရွိရင္ အားလံုးဟာ ေသေသခ်ာခ်ာ အကြက္ခ်စီမံထားတဲ့ အခင္းအက်င္းတစ္ခု၊ အေရးအခင္းကို တနည္းနည္းနဲ႕ မျဖစ္ျဖစ္ေအာင္ဖန္တီးႀကိဳးစားလာခဲ့ၾကတာကို ေတြ႕ရပါလိမ့္မယ္။ အေစာပိုင္းကကၽြန္ေတာ္တင္ျပခဲ့သလို ေက်ာက္နီေမာ္ျပႆနာ၊ ေတာင္ကုတ္ျပႆနာဆိုတာေတြဟာ လတ္တေလာအေၾကာင္းရင္းပါပဲ။ တကယ့္အေၾကာင္းရင္းကေတာ့ ရခိုင္ေဒသကို ေခၚေတာေတြက သူတို႕နယ္ေျမအျဖစ္အပိုင္က်ဴးေက်ာ္သိမ္းပစ္ႏိုင္ဖို႕ စစ္ဆင္လာတာျဖစ္တယ္ဆိုတာ ထင္ရွားေနပါတယ္။ ဒါဟာ ရခိုင္ေဒသတစ္ခုတည္းနဲ႕ဆိုင္တဲ့ျပႆနာ ဟုတ္ပါသလား ခင္ဗ်ား။ ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရနဲ႕ လႊတ္ေတာ္အဆင့္ဆင့္က ဒီျပႆနာကိုဘယ္လိုကိုင္တြယ္ ေျဖရွင္းၾကမလဲ။ နည္းလမ္းရွာဖို႕လိုပါၿပီ။ လတ္တေလာမီိးၿငိမ္းသြားရင္ေတာင္ ေနာက္ထပ္မီးေတာက္ မေလာင္ရေအာင္ ေလာင္စာကို ေသခ်ာရွင္းလင္းဖို႕လိုပါၿပီ။ မီး႐ိႈ႕မယ့္ လက္ေတြကို ျဖတ္ပစ္လိုက္ဖို႕ လိုေနပါၿပီ။
ကၽြန္ေတာ္တို႕သာမန္ျပည္သူေတြရဲ႕သေဘာထားကေတာ့ ေခၚေတာေတြဆိုတာ ကၽြန္ေတာ္တို႕ႏိုင္ငံသားမဟုတ္ပါဘူး။ တိုင္းရင္းသားေတြမဟုတ္မွန္း လ.၀.က ၀န္ႀကီးကလည္း ေခၚေတာလား၊ တိုင္းရင္းသားလားဆိုတာ ခဲြျခားမရဘူးဆိုရင္ ရခိုင္ေတြသာသိတယ္၊ ရခိုင္ေတြကိုေမးပါလို႕ ဆိုထားပါတယ္။ က်ဴးေက်ာ္လာတဲ့ေခၚေတာေတြဟာ တိုင္းရင္းသား (လံုး၀) မဟုတ္၊ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ပိုင္ခြင့္ (လံုး၀)မရွိသည့္ မတရားခိုး၀င္လာၾကသူမ်ားသက္သက္သာျဖစ္ပါသည္။

ေခၚေတာေတြဟာ ႏိုင္ငံမဲ့ဒုကၡသည္တစ္ျဖစ္လဲ အၾကမ္းဖက္သမားေတြပါပဲ။ သူတို႕ေတြနဲ႕ ေနထိုင္ပံုစ႐ိုက္၊ အသြင္သ႑န္၊ ကိုးကြယ္သည့္ဘာသာ၊ ယဥ္ေက်းမႈထံုးတမ္းစဥ္လာေတြတူတဲ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံကေတာင္ ဧည့္သည္အျဖစ္နဲ႕မွ လက္မခံတာႀကီးကို ကၽြန္ေတာ္တို႕ ျမန္မာျပည္ႀကီးက ႏိုင္ငံသားမွတ္ပံုတင္ေတြထုတ္ေပးၿပီး၊ တိုင္းရင္းသားအျဖစ္ လႊတ္ေတာ္ထဲ အ၀င္ခံၾကမလို႕လား။ ႏိုင္ငံတကာလွည့္လည္ၿပီး ဧည့္သည္ဟာအိမ္ရွင္ေတြကို အေႏွာင့္အယွက္မေပးရလို႕ ၾသ၀ါဒေပးေနတဲ့ ဆရာမႀကီးကိုလည္း တစ္ခုေလာက္တင္ျပခ်င္ပါတယ္။ အခု ကၽြန္ေတာ္တို႕က ဧည့္သည္အျဖစ္ေတာင္လက္မခံပါဘဲ အိမ္ရွင္ကိုျပန္ၿပီးေစာ္ကားေနတဲ့ ေခၚေတာေတြကို ဘယ္လိုၾသ၀ါဒေပးဦးမွာလဲ ဆိုတာပါ။

ကုလသမဂၢနဲ႕ ႏိုင္ငံတကာက ဒီေခၚေတာေတြကို သနားလွပါတယ္၊ သူတို႕လူ႕အခြင့္အေရးဆံုး႐ံႈးေနၾကရပါတယ္ဆိုၿပီး ရင္ထုမနာျဖစ္ေနၾကရင္ အေကာင္းဆံုးေျဖရွင္းဖို႕နည္းလမ္းတစ္ခုရွိေနပါတယ္။ UNHCR တို႕၊ INGO တို႕ကေန ဆယ္စုႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ လွဴဒါန္းမယ့္ရံပံုေငြေတြအစား မိတ္ေဆြတို႕ႏိုင္ငံမွာ ေခၚေတာေတြကို ေနရာေပးၿပီး ထားေပးလိုက္ၾကပါ။ အလွဴ႐ွင္ႏိုင္ငံေတြအေနနဲ႕ ေခၚေတာျပႆနာကို အဲဒီလို အခ်ိဳးက် ေခၚယူေျဖရွင္းလိုက္ၾကရင္ အဆင္ေျပသြားပါလိမ့္မယ္။ မိတ္ေဆြတို႕လည္း ရံပံုေငြေတြစုေဆာင္းေပးပို႕ေနစရာမလိုအပ္ေတာ့ပါဘူး။ သူတို႕အတြက္လည္း ႏိုင္ငံမဲ့ဘ၀က အဆံုးသတ္သြားပါလိမ့္မယ္။ အဲဒါအေကာင္းဆံုးပါပဲ။

ေလး၀တီကေန ပို႔လာတဲ့ သတင္းေကာက္ႏုတ္ခ်က္

၈.၆.၂၀၁၂ ရက္ေန႔ကတည္းက ဘဂၤလီအၾကမ္းဖက္သမားမ်ား၏ လူသတ္ဖ်က္ဆီး ရမ္းကားမႈမ်ားကို ေသြးပ်က္မတတ္ ခံစားခဲ့ရသည့္ ေမာင္ေတာျမိဳ႕ခံမ်ားမွာ အိုးမဲ့အိမ္မဲ့ မိဘမဲ့ျဖစ္ခဲ့ရျပီး ယခုအခ်ိန္ထိ ေသဆံုး၊ေပ်ာက္ဆံုးသူစာရင္းကို ယခုအခ်ိန္ထိ အတည္ျပဳရန္ ခက္ခဲေနေသးေၾကာင္း၊ ထို႔အျပင္ ယခုလ ၂၅ရက္ေန႔တြင္ ဘဂၤလီမ်ားက ထပ္မံအၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္လာလိမ့္မည္ဟု ေကာဟာလဟ ထြက္ေပၚေနသျဖင့္ စိုးရိမ္ထိတ္လန္႔ေနရဆဲျဖစ္ေၾကာင္း ေမာင္ေတာေဒသခံမ်ားက ေလး၀တီသို႔ ေျပာၾကားခဲ့ပါသည္။
“ဒီေန႔ထိ ေမာင္ေတာျမိဳ႕ျပင္က ရြာေတြမွာ လူဘယ္ေလာက္ ေသဆံုးသြားတယ္ဆိုတာ အတိအက်မသိရေသးပါဘူး။ ခု မိုးကလည္းအရမ္းရြာေတာ့ သြားေရးလာေရး ခက္ခဲေနတဲ့အျပင္ ျမိဳ႕ကိုေရာက္လာတဲ့ ဒုကၡသည္ဦးေရကလည္း တစ္ရက္ထက္တစ္ရက္ ပိုမ်ားလာေနတဲ့အတြက္ အကူအညီေပးေနရပါတယ္။ ၂၅ရက္ေန႔မွာ ကုလားေတြထပ္အၾကမ္းဖက္ဖို႔ၾကံေနတယ္လို႔ သတင္းေတြထြက္ေနျပီး ခုဒီမွာရွိတဲ့ နစကေတြက အားမကိုးရတဲ့အျပင္ လံုျခံဳေရးယူထားတဲ့ရဲေတြဆီမွာ ရွိတဲ့ေသနတ္ေတြကလည္း က်ည္မေပါက္တဲ့ေသနတ္ေတြဆိုျပီး သတင္းထြက္ေနလို႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ရဲ့ လံုျခံဳေရးဟာ ေတာ္ေတာ့္ကို စိုးရိမ္ေနရပါတယ္”ဟု ေမာင္ေတာေဒသခံတစ္ဦးက ေလး၀တီကိုေျပာၾကားသြားပါသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း ရိုဟင္ဂ်ာအၾကမ္းဖက္လႈပ္ရွားမႈမ်ား ေပၚေပါက္လာေစရန္ ေနာက္ကြယ္မွ ၾကိဳးကိုင္သူအျဖစ္ သံသယရွိျခင္းခံခဲ့ရသည့္ နတ္ျမစ္တစ္ဖက္ကမ္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံအတြင္းရွိ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ဘာသာေရးအစြန္းေရာက္အဖြဲ႕ ဂ်ာမာတ္အီစလာမ္၏ လႈပ္ရွားမႈမ်ားကို ဘဂၤလားေဒ့ရွ္အစိုးရက မ်က္ေျခမျပတ္ေစာင့္ၾကည့္ခဲ့သည့္ၾကားက ယခုကဲ့သို႕ဆူပူအံုၾကြမႈမ်ား ျဖစ္ေပၚလာျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ၇.၆.၂၀၁၂ ေန႔စြဲျဖင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္အစိုးရက ေၾကျငာခ်က္တစ္ေစာင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္ဟု ေတာင္တန္းနယ္ ဘန္ဒရိုဘန္(ေခၚ) ရြာေတာ္ခရိုင္ လမားျမိဳ႕နယ္ ေရြးေကာက္ပြဲအႏိုင္ရပါတီ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး အီစမိုင္လ္က ေလး၀တီကို ေျပာၾကားသြားခဲ့ပါသည္။
“လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း၂၀ေလာက္ကတည္းက ျမန္မာႏိုင္ငံကေနထြက္လာခဲ့တဲ့ ့ ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ ငါးေသာင္းေလာက္ဟာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံတြင္းက ခရိုင္ရွစ္ဆယ္နီးပါးေလာက္မွာ ေဒသခံေတြနဲ႔အိမ္ေထာင္က်ျပီး အေျခခ်ေနထိုင္လ်က္ရွိပါတယ္။ ခု အစိုးရက ဒီလူေတြနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး ကၽြန္ေတာ့္ဆီကို ညႊန္ၾကားခ်က္တစ္ေစာင္ ပို႔လာပါတယ္။ အဲဒီတိုက္ရိုက္ညႊန္ၾကားစာထဲမွာ ဒီလူေတြမွာရထားတဲ့ ႏိုင္ငံသားကတ္ ထုတ္ေပးတဲ့ မွတ္တမ္းေတြကို ေဆြစဥ္မ်ိဳးဆက္ဇယားေသခ်ာျပန္လိုက္ျပီး တိတိက်က်စီစစ္ေပးဖို႔နဲ႔ အဲဒီစစ္ေဆးမႈကို ေက်းလက္ေတာရြာေတြအထိ တစ္ခုမက်န္ လိုက္လံစစ္ေဆးဖို႔ ညႊန္ၾကားထားပါတယ္။ ခုခ်ိန္မွာ တစ္ႏိုင္ငံလံုးအတိုင္းအတာ အိမ္ေျခယာမဲ့တစ္ေထာင္ေက်ာ္ေလာက္ ဖမ္းဆီးထားျပီးပါျပီ” ဟု အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး အီစမိုင္လ္၏ ေျပာၾကားသြားခဲ့ပါသည္။
ဘဂၤလား-ျမန္မာနယ္စပ္တေလွ်ာက္ လံျခံဳေရးတာ၀န္ယူထားတဲ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နယ္ျခားေစာင့္တပ္ကို ေလး၀တီကဆက္သြယ္ ေမးျမန္းၾကည့္ေသာအခါ ၎တို႔က”၉ရက္ေန႔ကေန ၂၂ရက္ေန႔အထိ ျမန္မာႏိုင္ငံက ခိုး၀င္လာတဲ့ စက္ေလွေတြကေန လူဦးေရစုစုေပါင္း ၉၁၈ေယာက္ကို ဖမ္းဆီးစစ္ေဆးျပီး ျပန္လႊတ္လိုက္ပါတယ္။ ခု ကၽြန္ေတာ္တို႔လက္ထဲမွာ ၁၈ေယာက္ထိန္းသိမ္းထားပါတယ္။ ေလွနဲ႔၀င္လာတဲ့လူေတြထဲမွာ ကိုယ္၀န္ေဆာင္အမ်ိဳးသမီးေတြ ပါလာလို႔ မီးဖြားဖို႔အတြက္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ တတ္ႏိုင္သေလာက္ ကူညီေပးလိုက္ပါတယ္။ ဒီၾကားထဲမွာ ရိုဟင္ဂ်ာအမ်ိဳးသားတစ္ေယာက္နဲ႔ အမ်ိဳးသမီးတစ္ေယာက္ဆီက ေငြအတုေတြအမ်ားၾကီး ဖမ္းမိလို႔ ဥပေဒအရ အေရးယူထားပါတယ္။ ခုဆိုရင္ ကၽြန္ေတာ္တို႔တပ္ဖြဲ႕၀င္ေတြဟာ ေစ်းေတြ၊ကားလမ္းေတြမွာ ေသခ်ာစစ္ေဆးျပီး ခိုး၀င္လာသူတိုင္းကို ျပန္ပို႔ေပးေနရပါတယ္။ ခုထိန္းသိမ္းထားတဲ့ ၁၈ေယာက္ကိုလည္း ခုမုန္တိုင္းသတိေပးခ်က္ရွိေနလို႔ ခဏထိန္းသိမ္းထားတာပါ။ မိုးေလ၀သေကာင္းတာနဲ႔ ခ်က္ခ်င္းျပန္ပို႔မွာပါ” ဟုေျပာၾကားသြားပါသည္။
မၾကာေသးခင္အခ်ိန္က ဖေလာင္းခ်ိတ္ျမိဳ႕ တည္းခိုရိပ္သာတစ္ခုတြင္ လွ်ိဳ႕၀ွက္အစည္းအေ၀းလုပ္ေနေသာ ဂ်ာမတ္အီစလာမ္အဖြဲ႕၀င္မ်ားကို အခ်ိန္မွီသြားေရာက္ဖမ္းဆီးႏိုင္ခဲ့ျပီး တကၠနာနယ္စပ္ အာရဗီဘာသာ စာသင္ေက်ာင္းဖြင့္လွစ္ထားရာ ဗလီတြင္း၌ ျမန္မာႏိုင္ငံမွ ထြက္ေျပးလာေသာ အၾကမ္းဖက္သမားမ်ားကို ကူညီရန္ျပင္ဆင္ေနသည့္ ေနာက္ကြယ္မွၾကိဳးကိုင္သူမ်ားကို ဖမ္းဆီးမိေၾကာင္း၊ ထို႔အျပင္ လြန္ခဲ့သည့္အပတ္က ဖေလာင္းခ်ိတ္ျမိဳ႕ NGO တစ္ခုမွ ညႊန္ၾကားေရးမွဴးျဖစ္သူ ပါကစၥတန္ႏိုင္ငံသား ေဒါက္တာဇာဟိဒ္ဇာမာလ္ကိုလည္း အဆိုပါရိုဟင္ဂ်ာ အၾကမ္းဖက္သမားမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ အေရးယူထားေၾကာင္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္သတင္းစာမ်ားတြင္ ေဖာ္ျပခဲ့ပါသည္။ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ျဖစ္ပြားေနေသာ အဓိကရုန္းအတြက္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္မွ မူဆလင္မ်ားကို လိမ္ညာ၀ါဒျဖန္႔ရန္အတြက္ ၂၀၀၇ ေရႊ၀ါေရာင္ အေရးအခင္းကာလက ေသဆံုးခဲ့သည့္ ဓာတ္ပံုမ်ား၊ နာဂစ္မုန္တိုင္းအတြင္း ေသဆံုးခဲ့သည့္ အေလာင္းဓာတ္ပံုမ်ား၊ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံမ်ားမွ အၾကမ္းဖက္မႈေၾကာင့္ ေသဆံုးခဲ့ရသည့္ ဓာတ္ပံုမ်ားကို ကြန္ျပဴတာျဖင့္ ျပဳျပင္၍ လြန္ခဲ့သည့္ ၆လခန္႔ကာလကတည္းက (RSO/ARNO) အဖြဲ႕၀င္မ်ားက ၾကိဳတင္စီမံခဲ့ၾကေၾကာင္းကို ဘဂၤလားေဒ့ရွ္သတင္းစာမ်ားက ေဖာ္ထုတ္ခဲ့ၾကပါသည္။
၁၉၉၂ခုႏွစ္က ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံတြင္းရွိ ဒုကၡသည္စခန္းတြင္ လူတစ္သိန္းခန္႔ရွိရာမွ တစ္၀က္ခန္႔မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္းသို႔ ျပန္၀င္သြားၾကေၾကာင္းႏွင့္ တခ်ိဳ႕မွာ အိႏိၵယ၊ပါကစၥတန္၊ထိုင္း၊မေလးရွားႏွင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံအတြင္း ပ်ံ႕ႏွံ႕ေနထိုင္လ်က္ရွိေၾကာင္း သိရွိရသည္။ လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ စခန္းအတြင္း ဒုကၡသည္ ၂ေသာင္းေက်ာ္ခန္႔ ေနထိုင္လ်က္ရွိေၾကာင္း သိရွိရပါသည္။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံတြင္းတြင္ အေျခခ်ေနထိုင္ေသာ အဆိုပါ ရိုဟင္ဂ်ာဆိုသူမ်ားမွာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ေဒသခံမ်ားႏွင့္ ဆက္ဆံေရးအဆင္မေျပေၾကာင္း၊ ယခင္က ဒုကၡသည္စခန္းမွ အျပင္သို႔ တရား၀င္ထြက္ခြင့္ေပးခဲ့သည့္အတြက္ အဆိုပါဒုကၡသည္မ်ားမွာ ရရာအလုပ္၀င္ေရာက္ လုပ္ကိုင္ရင္း ေဒသတြင္း ဓားျပမႈ၊ခိုးမႈႏွင့္သစ္ခိုးမႈ၊မူးယစ္ေဆး၀ါးေရာင္း၀ယ္မႈစသည့္ ရာဇ၀တ္မႈမ်ား က်ဴးလြန္ေနသည့္အတြက္ ေဒသတြင္းတည္ျငိမ္ေအးခ်မ္းမႈကို ျခိမ္းေျခာက္လ်က္ရွိေၾကာင္း၊ ထို႔အျပင္ ဒုကၡသည္စခန္းအတြင္း လက္နက္မ်ားဖမ္းဆီးရမိသည့္အခါ အဆိုပါဒုကၡသည္ဆိုသူမ်ားမွာ အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႔အစည္းမ်ား၏ အသံုးခ်ခံျဖစ္ေနေၾကာင္းကို ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ အာဏာပိုင္မ်ားက သတိျပဳမိလာခဲ့ေၾကာင္း သိရွိရသည္။
လက္ရွိျဖစ္ပြားေနေသာ ဆူပူအံုၾကြမႈမ်ားေၾကာင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရ္ွသို႔ စက္ေလွျဖင့္၀င္ေရာက္လာေသာ လူမ်ားကို လက္ခံရန္အတြက္ ကုလသမဂၢႏွင့္ အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ားက ဘဂၤလားေဒ့ရွ္အစိုးရအား တိုက္တြန္းခဲ့ျပီး အတိုက္အခံပါတီမ်ားကလည္း လႊတ္ေတာ္အတြင္းေတာင္းဆိုခဲ့ၾကေသာ္လည္း အာဏာရအစိုးရအဖြဲ႕မွ ျငင္းဆန္ပယ္ခ်ခဲ့သည္။ လြန္ခဲ့သည့္ ဇြန္လ၈ရက္ေန႔မွစတင္၍ တစ္ပတ္တိတိ နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးႏွင့္ ပင္လယ္ျပင္ငါးဖမ္းထြက္ခြင့္မ်ားကို ပိတ္ပင္ထားခဲ့ျပီး ယခုခ်ိန္တြင္ျပန္လည္ဖြင့္လွစ္လိုက္ျပီျဖစ္ေၾကာင္း၊ ကုန္သြယ္မႈမ်ား ပံုမွန္လည္ပတ္ေနျပီျဖစ္ေၾကာင္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံပိုင္ သတင္းစာတြင္ ေရးသားေဖာ္ျပသြားပါသည္။
 

ေလး၀တီ လြတ္လပ္ေသာ ရခိုင္သတင္းဌာန

ส่วนบนของฟอร์ม

18Like · · Share

ส่วนล่างของฟอร์ม